هزینه گواهی اسقاط خودروهای سواری سه برابر شد؛ رقم جدید به ۴۵ میلیون تومان رسید

به گزارش دیدگاه نیوز، بررسی گزارش‌های منتشرشده درباره مقررات جدید اسقاط خودرو نشان می‌دهد افزایش هزینه گواهی اسقاط تنها ناشی از رشد قیمت خود گواهی نیست، بلکه میزان گواهی موردنیاز برای خودروهای سواری نیز افزایش یافته است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، مقررات جدید از ۱۲ شهریورماه اجرایی شده و سهم گواهی موردنیاز برای خودروهای سواری از یک‌چهارم به سه‌چهارم گواهی یک خودروی فرسوده تغییر کرده است.

همزمان با این تغییر، نرخ گواهی اسقاط یک خودروی سواری که پیش‌تر حدود ۳۰ میلیون تومان اعلام شده بود، به ۶۰ میلیون تومان رسیده است. در نتیجه، سهم یک‌چهارمی پیشین معادل حدود ۱۵ میلیون تومان بود، اما سهم سه‌چهارمی جدید به حدود ۴۵ میلیون تومان می‌رسد. با احتساب مالیات بر ارزش افزوده، رقم نهایی می‌تواند به حدود ۴۹ میلیون تومان برسد. این ارقام بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره مقررات و نرخ‌های جدید محاسبه شده‌اند.

چرا هزینه گواهی اسقاط سه برابر شد؟

افزایش هزینه گواهی اسقاط خودروهای سواری حاصل ترکیب دو تغییر است. نخست، قیمت هر گواهی اسقاط افزایش یافته و دوم، تعداد یا سهم گواهی موردنیاز برای تولید و شماره‌گذاری خودروهای جدید بیشتر شده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، نرخ گواهی اسقاط خودروی سواری که پیش از این حدود ۳۰ میلیون تومان بود، به ۶۰ میلیون تومان افزایش یافته است. از سوی دیگر، با اجرای اصلاحات جدید آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، سهم موردنیاز برای خودروهای سواری از یک‌چهارم گواهی یک خودروی فرسوده به سه‌چهارم افزایش پیدا کرده است.

به این ترتیب، حتی اگر قیمت هر گواهی ثابت می‌ماند، افزایش سهم موردنیاز می‌توانست هزینه اسقاط را بالا ببرد. اما همزمانی این تغییر با افزایش نرخ گواهی باعث شده هزینه مربوط به اسقاط برای هر خودروی سواری تقریباً سه برابر شود.

محاسبه هزینه جدید گواهی اسقاط برای خودروهای سواری

برای درک بهتر تغییر ایجادشده، می‌توان ارقام اعلام‌شده را به‌صورت ساده مقایسه کرد.

این محاسبه نشان می‌دهد چرا هزینه مرتبط با گواهی اسقاط برای تولید و شماره‌گذاری خودروی سواری از حدود ۱۵ میلیون تومان به حدود ۴۵ میلیون تومان افزایش یافته است. رقم دقیق پرداختی می‌تواند با توجه به مالیات بر ارزش افزوده و شرایط اجرایی متفاوت باشد.

مقررات جدید اسقاط از چه زمانی اجرا شد؟

طبق گزارش‌های منتشرشده، اصلاحات جدید مربوط به نحوه محاسبه گواهی‌های اسقاط از ۱۲ شهریورماه اجرایی شده است. این تغییرات در چارچوب اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو انجام شده و نحوه محاسبه گواهی‌های موردنیاز برای خودروهای تولیدی و وارداتی را تغییر داده است.

اهمیت این تغییر از آنجا ناشی می‌شود که گواهی اسقاط بخشی از فرآیند قانونی تولید و شماره‌گذاری برخی خودروهاست. بنابراین تغییر قیمت یا تعداد گواهی موردنیاز می‌تواند مستقیماً بر هزینه‌های مرتبط با عرضه خودرو اثر بگذارد.

در سال‌های اخیر موضوع اسقاط خودروهای فرسوده به یکی از محورهای سیاست‌گذاری صنعت خودرو و محیط زیست تبدیل شده است. دیدگاه نیوز نیز پیش‌تر در گزارشی درباره اسقاط خودروهای فرسوده و روند نوسازی ناوگان گزارش داده بود.

افزایش قیمت گواهی اسقاط چه اثری بر بازار خودرو دارد؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها پس از افزایش هزینه گواهی اسقاط این است که آیا این تغییر در نهایت به افزایش قیمت خودرو برای مصرف‌کننده منجر خواهد شد یا خیر.

از نظر حسابداری تولید، افزایش هر یک از هزینه‌های الزامی تولید و شماره‌گذاری می‌تواند هزینه تمام‌شده خودرو را افزایش دهد. گواهی اسقاط نیز در مواردی که خرید آن برای تولید یا شماره‌گذاری الزامی است، بخشی از هزینه‌های مرتبط با خودرو محسوب می‌شود.

با این حال، میزان انتقال این هزینه به قیمت نهایی خودرو به عوامل مختلفی بستگی دارد. سیاست قیمت‌گذاری خودرو، میزان هزینه‌های دیگر تولید، شرایط عرضه و تقاضا و نحوه محاسبه قیمت نهایی همگی می‌توانند در تعیین اثر واقعی این افزایش نقش داشته باشند.

بنابراین افزایش هزینه گواهی اسقاط را می‌توان به‌عنوان یکی از عوامل افزایش هزینه تولید در نظر گرفت، اما نمی‌توان صرفاً بر اساس این تغییر، میزان افزایش قیمت نهایی خودرو برای مصرف‌کننده را تعیین کرد.

هزینه اسقاط برای خودروهای وارداتی نیز افزایش یافته است

تغییرات جدید تنها خودروهای تولید داخل را تحت تأثیر قرار نداده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تعداد گواهی موردنیاز برای خودروهای وارداتی نیز افزایش پیدا کرده است.

طبق اطلاعات منتشرشده، در مقررات قبلی برای خودروهای وارداتی معادل گواهی اسقاط سه دستگاه خودروی فرسوده در نظر گرفته می‌شد، در حالی که این میزان در مقررات جدید به شش دستگاه افزایش یافته است.

با فرض ارزش ۶۰ میلیون تومانی برای هر گواهی، هزینه متناظر با سه گواهی حدود ۱۸۰ میلیون تومان و هزینه شش گواهی حدود ۳۶۰ میلیون تومان خواهد بود.

این موضوع اهمیت ویژه‌ای برای بازار خودروهای وارداتی دارد؛ زیرا هزینه‌های مربوط به اسقاط در کنار حقوق و عوارض گمرکی، مالیات، هزینه شماره‌گذاری، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌ها در محاسبه هزینه نهایی خودرو مؤثر است.

در گزارش‌های پیشین دیدگاه نیوز نیز درباره قیمت خودروهای وارداتی و هزینه‌های قانونی پس از ترخیص توضیحاتی ارائه شده است.

افزایش نرخ گواهی اسقاط در ماه‌های اخیر

افزایش اخیر نخستین تغییر مهم در قیمت گواهی اسقاط طی ماه‌های گذشته نیست. بر اساس اظهارات منتشرشده از سوی مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، نرخ گواهی اسقاط خودروی سواری در مرحله‌ای از حدود ۳۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان افزایش یافته بود.

در همین گزارش‌ها تأکید شده که قیمت‌گذاری گواهی اسقاط وارد مرحله جدیدی شده و قرار است عواملی مانند بهای تمام‌شده فرآیند اسقاط، ارزش پسماند و نسبتی از قیمت خودروهای تولیدی در تعیین قیمت مورد توجه قرار گیرد.

تغییر شیوه قیمت‌گذاری از این جهت اهمیت دارد که ارزش گواهی اسقاط باید هم برای مراکز اسقاط توجیه اقتصادی داشته باشد و هم بتواند در فرآیند خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل نقش مؤثری ایفا کند.

گواهی اسقاط چیست و چرا اهمیت دارد؟

گواهی اسقاط سندی است که در فرآیند خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل و اجرای الزامات مرتبط با تولید یا واردات خودرو مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گواهی نشان‌دهنده انجام فرآیند مربوط به اسقاط وسیله نقلیه فرسوده در چارچوب مقررات تعیین‌شده است.

هدف اصلی از سیاست اسقاط، کاهش تعداد خودروهای فرسوده و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عنوان شده است. خودروهای فرسوده معمولاً مصرف سوخت و آلایندگی بیشتری نسبت به خودروهای جدید دارند و ادامه فعالیت آنها می‌تواند بر کیفیت هوا و مصرف انرژی اثر بگذارد.

دیدگاه نیوز پیش‌تر نیز در گزارشی درباره شرایط اسقاط خودروهای قدیمی در سال ۱۴۰۵ و تفاوت میان سن خودرو، فرسودگی و معاینه فنی توضیح داده است.

ارتباط قیمت گواهی اسقاط با نوسازی ناوگان

یکی از چالش‌های اصلی طرح‌های نوسازی ناوگان، ایجاد تعادل میان هزینه اسقاط، ارزش خودروهای فرسوده و مشوق‌های جایگزینی است. اگر ارزش گواهی اسقاط برای مالک خودرو فرسوده جذاب نباشد، انگیزه برای خروج خودرو از چرخه مصرف کاهش پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، افزایش بیش از حد هزینه گواهی برای تولیدکنندگان و واردکنندگان می‌تواند هزینه‌های مرتبط با تولید و عرضه خودرو را افزایش دهد. به همین دلیل، نحوه قیمت‌گذاری گواهی اسقاط و میزان گواهی موردنیاز باید در چارچوب سیاست‌های کلی نوسازی ناوگان بررسی شود.

در سال‌های گذشته نیز آمارهای منتشرشده درباره روند اسقاط نشان داده‌اند که فاصله قابل توجهی میان تعداد خودروهای فرسوده و ظرفیت اسقاط وجود داشته است. دیدگاه نیوز پیش‌تر گزارش کرده بود که بیش از ۲۷۳ هزار خودروی فرسوده اسقاط شده بود.

آیا افزایش هزینه اسقاط به نفع مالکان خودروهای فرسوده است؟

افزایش ارزش گواهی اسقاط می‌تواند از یک منظر درآمد حاصل از اسقاط را برای مالکان خودروهای فرسوده افزایش دهد، اما رابطه میان ارزش گواهی و مبلغی که مالک خودرو دریافت می‌کند به سازوکار اجرای طرح و مقررات مربوط بستگی دارد.

از طرف دیگر، بالا رفتن قیمت گواهی ممکن است ارزش اقتصادی خودروهای فرسوده را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در صورتی که تقاضا برای گواهی اسقاط افزایش پیدا کند، بازار خودروهای فرسوده نیز ممکن است با تغییراتی روبه‌رو شود.

با این حال، نمی‌توان صرفاً از افزایش قیمت گواهی اسقاط نتیجه گرفت که قیمت خرید هر خودروی فرسوده به همان نسبت افزایش پیدا می‌کند. قیمت خودروهای فرسوده تابع عوامل دیگری از جمله مدل، وضعیت خودرو، شرایط طرح‌های اسقاط و میزان تقاضا است.

تأثیر مقررات جدید بر خودروسازان

خودروسازان در شرایطی با تغییر مقررات اسقاط مواجه شده‌اند که هزینه‌های تولید خودرو نیز تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. افزایش هزینه مواد اولیه، قطعات، انرژی، حمل‌ونقل و سایر نهاده‌های تولید می‌تواند بر قیمت تمام‌شده اثر بگذارد.

در چنین شرایطی، اضافه شدن هزینه گواهی اسقاط می‌تواند یکی دیگر از هزینه‌های قابل توجه در زنجیره تولید خودرو باشد. میزان اثرگذاری این هزینه بر قیمت نهایی به سیاست‌های قیمت‌گذاری و ساختار هزینه هر خودروساز بستگی خواهد داشت.

از سوی دیگر، هدف مقررات اسقاط تنها افزایش هزینه تولید نیست، بلکه سیاست‌گذار از این سازوکار برای ایجاد ارتباط میان تولید خودرو و خروج خودروهای فرسوده از ناوگان استفاده می‌کند.

هدف اصلی افزایش گواهی اسقاط چیست؟

اسقاط خودروهای فرسوده یکی از ابزارهای مورد استفاده برای نوسازی ناوگان و کاهش آثار منفی خودروهای قدیمی بر مصرف سوخت، ایمنی و آلودگی هواست. در قوانین و برنامه‌های توسعه‌ای نیز بر افزایش سرعت خروج خودروهای فرسوده تأکید شده است.

در این چارچوب، افزایش سهم گواهی موردنیاز می‌تواند به معنای افزایش تعهدات مرتبط با اسقاط برای تولیدکنندگان و واردکنندگان باشد. در صورت اجرای مؤثر این سیاست، تقاضا برای گواهی اسقاط افزایش پیدا می‌کند و منابع بیشتری در چرخه اسقاط قرار می‌گیرد.

اما نتیجه نهایی این سیاست به نحوه اجرای آن، ظرفیت مراکز اسقاط، دسترسی به خودروهای فرسوده، قیمت‌گذاری گواهی و میزان استقبال مالکان از طرح‌های نوسازی بستگی دارد.

جمع‌بندی

هزینه گواهی اسقاط موردنیاز برای تولید و شماره‌گذاری خودروهای سواری با اجرای مقررات جدید از حدود ۱۵ میلیون تومان به حدود ۴۵ میلیون تومان افزایش یافته است. این افزایش در نتیجه همزمانی رشد قیمت گواهی و افزایش سهم موردنیاز برای هر خودروی سواری رخ داده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، قیمت هر گواهی اسقاط خودروی سواری از حدود ۳۰ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان رسیده و سهم موردنیاز برای خودروهای سواری نیز از یک‌چهارم به سه‌چهارم گواهی افزایش یافته است. بنابراین هزینه محاسباتی سهم اسقاط از حدود ۱۵ میلیون تومان به ۴۵ میلیون تومان رسیده و با احتساب ارزش افزوده می‌تواند حدود ۴۹ میلیون تومان باشد.

در بخش خودروهای وارداتی نیز تعداد گواهی موردنیاز از سه به شش گواهی افزایش یافته است. بر مبنای نرخ ۶۰ میلیون تومانی، هزینه متناظر این بخش از حدود ۱۸۰ میلیون تومان به ۳۶۰ میلیون تومان می‌رسد.

این تغییرات می‌تواند هزینه‌های مرتبط با تولید و واردات خودرو را افزایش دهد، اما میزان اثر آن بر قیمت نهایی خودرو به عوامل دیگری نیز وابسته است. در مقابل، افزایش ارزش و تقاضای گواهی اسقاط می‌تواند بخشی از سازوکار اقتصادی مورد نیاز برای سرعت گرفتن نوسازی ناوگان فرسوده باشد.

امیر حیدری

سردبیر دیدگاه نیوز، بیش از 16 سال است که در زمینه های تخصصی طراحی، توسعه، بهینه سازی و سئوسازی وب فعالیت می کند. وی از سال ۱۳۸۷ فعالیت خبری خود را در حوزه اخبار تکنولوژی آغاز کرده و از سال ۱۳۹۳ در حوزه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی شروع به فعالیت مستمر خبری کرده است. وی عضو هیئت مدیره شرکت رایسام نیز می باشد.