معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵؛ کدام خودروها باید معاینه فنی بگیرند و تکلیف خودروهای قدیمی چیست؟

به گزارش دیدگاه نیوز، موضوع معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵ برای میلیون‌ها مالک خودرو اهمیت دارد؛ به‌ویژه آن دسته از رانندگانی که خودروهای قدیمی‌تری دارند و هم‌زمان با اجرای مقررات جدید مربوط به خودروهای فرسوده، درباره ادامه تردد، دریافت معاینه فنی و شرایط اسقاط خودرو خود سؤال دارند.

کدام خودروها در سال ۱۴۰۵ باید معاینه فنی بگیرند؟

بر اساس قانون هوای پاک، خودروهای شخصی و دولتی از زمان تولید به مدت چهار سال از انجام معاینه فنی معاف هستند. برای خودروهای عمومی، دوره معافیت یک سال تعیین شده است. بنابراین خودروهای شخصی که چهار سال از زمان تولید آنها گذشته باشد، باید برای دریافت گواهی معاینه فنی به مراکز مجاز مراجعه کنند.

به بیان ساده، در سال ۱۴۰۵ خودروهای شخصی تولید داخل که وارد پنجمین سال عمر خود شده‌اند، در صورت نداشتن گواهی معتبر، باید وضعیت معاینه فنی خود را پیگیری کنند. برای خودروهای عمومی نیز الزام معاینه فنی زودتر آغاز می‌شود.

معاینه فنی خودرو چه مواردی را بررسی می‌کند؟

معاینه فنی صرفاً یک بررسی ظاهری خودرو نیست. عملکرد بخش‌های مختلف خودرو از نظر ایمنی و آلایندگی بررسی می‌شود و در صورت وجود نقص مؤثر، خودرو ممکن است گواهی معاینه فنی دریافت نکند.

از مهم‌ترین مواردی که در فرایند معاینه فنی مورد بررسی قرار می‌گیرد می‌توان به وضعیت ترمز، سیستم تعلیق، آلایندگی، چراغ‌ها، وضعیت ظاهری و برخی تجهیزات و الزامات ایمنی اشاره کرد.

خودروی چند ساله فرسوده محسوب می‌شود؟

در سال ۱۴۰۵ مقررات مربوط به خودروهای فرسوده دستخوش تغییر شده است. طبق اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، خودروهای سواری بنزینی با عمر بیش از ۲۰ سال در گروه خودروهای فرسوده قرار گرفته‌اند و برای آنها محدودیت‌های جدیدی پیش‌بینی شده است.

بنابراین برای یک خودروی سواری بنزینی، خودروهای تولید سال ۱۳۸۵ و قبل از آن در سال ۱۴۰۵ در محدوده سنی بیش از ۲۰ سال قرار می‌گیرند.

البته «قدیمی بودن» و «اجبار به اسقاط فوری» را نباید یکی دانست. مقررات جدید سازوکاری برای ثبت‌نام مالکان خودروهای مشمول در سامانه نوسازی نیز در نظر گرفته است.

آیا خودروهای بالای ۲۰ سال باید فوراً اسقاط شوند؟

خیر؛ موضوع به این سادگی نیست.

بر اساس توضیحات اعلام‌شده از سوی ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، مالکان خودروهای بالای ۲۰ سال در صورتی که در سامانه نوسازی ناوگان ثبت‌نام کنند، برای تعیین تکلیف و جایگزینی خودرو فرصت خواهند داشت. این فرصت می‌تواند تا پنج سال ادامه داشته باشد و هدف آن فراهم کردن امکان اسقاط خودرو و خرید وسیله نقلیه جایگزین است.

در نتیجه، مالک خودروی قدیمی نباید صرفاً با شنیدن عبارت «اسقاط اجباری» تصور کند که خودرو از همان لحظه باید تحویل مرکز اسقاط شود. وضعیت ثبت‌نام در سامانه و مقررات اجرایی مربوط به خودرو تعیین‌کننده است.

اگر خودروی بالای ۲۰ سال را در سامانه نوسازی ثبت‌نام نکنیم چه می‌شود؟

مقررات جدید برای خودروهای مشمولی که تعیین تکلیف نشوند، محدودیت‌هایی را پیش‌بینی کرده است. از جمله موارد مطرح‌شده می‌توان به محدودیت در نقل‌وانتقال و تعویض پلاک و همچنین محدودیت در سهمیه سوخت اشاره کرد.

به همین دلیل، مالکان خودروهای مشمول بهتر است وضعیت خودروی خود را از طریق سامانه نوسازی پیگیری کنند و ثبت‌نام را به زمان اجرای محدودیت‌ها موکول نکنند.

سامانه ثبت‌نام خودروهای فرسوده چیست؟

سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده به نشانی NNHK.ir برای ثبت اطلاعات مالکان و خودروهای مشمول و مدیریت فرایند نوسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبق اعلام ستاد نوسازی، ثبت‌نام در این سامانه برای مالکان خودروهای مشمول اهمیت دارد؛ زیرا استفاده از برخی فرصت‌ها و فرایندهای نوسازی از این مسیر انجام می‌شود.

آیا خودروی قدیمی می‌تواند معاینه فنی بگیرد؟

سن بالای خودرو به‌تنهایی به این معنا نیست که هر خودروی قدیمی بدون بررسی فنی از دریافت گواهی محروم می‌شود. خودرو باید الزامات فنی، ایمنی و آلایندگی مربوط به معاینه فنی را رعایت کند.

با این حال، مقررات جدید مربوط به خودروهای بیش از ۲۰ سال، موضوع را از صرفاً «قبولی یا مردودی در معاینه فنی» فراتر برده و محدودیت‌های جداگانه‌ای برای خودروهای فرسوده ایجاد کرده است.

اگر خودرو در معاینه فنی رد شود، آیا باید اسقاط شود؟

مردودی در یک نوبت معاینه فنی به معنای اسقاط فوری خودرو نیست. مالک ابتدا باید ایرادهای اعلام‌شده را برطرف و برای بررسی مجدد اقدام کند.

همچنین در مقررات مربوط به اسقاط، برای برخی خودروهای بالای ۱۰ سال که هنوز به سن فرسودگی نرسیده‌اند، اگر خودرو از نظر ایمنی یا آلایندگی طی دو بار متوالی قادر به دریافت گواهی معاینه فنی نباشد، امکان اسقاط آن پیش‌بینی شده است.

تفاوت «سن فرسودگی» با «سن خودرو» چیست؟

این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. سن خودرو صرفاً مدت زمانی است که از تولید آن گذشته است؛ اما مقررات فرسودگی می‌تواند علاوه بر سن، وضعیت قانونی و فنی خودرو را نیز دربر بگیرد.

برای همین، هنگام بررسی وضعیت یک خودروی قدیمی باید مشخص شود خودرو در کدام گروه قانونی قرار دارد و آیا مشمول مقررات جدید فرسودگی و محدودیت‌های مربوط به آن شده است یا خیر.

خودروهای فرسوده چه محدودیت‌هایی دارند؟

محدودیت‌های جدید با هدف خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل و تسریع نوسازی ناوگان طراحی شده‌اند. از جمله محدودیت‌های مطرح‌شده، موارد مرتبط با تردد، نقل‌وانتقال، تعویض پلاک و سهمیه سوخت است.

اجرای برخی محدودیت‌ها برای مالکانی که در سامانه نوسازی ثبت‌نام کرده و برای اسقاط اعلام آمادگی می‌کنند، طبق اعلام ستاد نوسازی می‌تواند به تعویق بیفتد و آنها فرصت بیشتری برای جایگزینی خودرو داشته باشند.

مالک خودروی قدیمی در سال ۱۴۰۵ چه کاری انجام دهد؟

1. ابتدا وضعیت معاینه فنی خودرو را بررسی کنید.
2. اگر خودرو مشمول مقررات فرسودگی است، آخرین وضعیت آن را از مسیرهای رسمی نوسازی پیگیری کنید.
3. در صورت مشمول بودن، اطلاعات مالک و خودرو را در سامانه نوسازی بررسی و در صورت نیاز ثبت کنید.
4. برای تعمیرات ضروری و رفع نقص‌های فنی خودرو اقدام کنید.
5. در صورت تصمیم به اسقاط، فقط از مسیر مراکز و فرایندهای قانونی اقدام کنید.

جمع‌بندی

در سال ۱۴۰۵ دو موضوع «معاینه فنی» و «فرسودگی خودرو» بیش از گذشته به یکدیگر نزدیک شده‌اند، اما این دو مفهوم یکسان نیستند. خودروهای شخصی پس از پایان چهار سال معافیت باید گواهی معاینه فنی معتبر داشته باشند، در حالی که خودروهای سواری بنزینی با عمر بیش از ۲۰ سال، علاوه بر موضوع معاینه فنی، مشمول مقررات جدید مربوط به خودروهای فرسوده نیز می‌شوند.

برای مالکان خودروهای بالای ۲۰ سال، ثبت‌نام و تعیین تکلیف در سامانه نوسازی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا طبق اعلام ستاد نوسازی، ثبت‌نام می‌تواند فرصت چندساله برای اسقاط و جایگزینی خودرو ایجاد کند و از اعمال فوری برخی محدودیت‌ها جلوگیری کند.

سؤالات متداول

خودروهای چند ساله در سال ۱۴۰۵ نیاز به معاینه فنی دارند؟

خودروهای شخصی از زمان تولید چهار سال معاف هستند و پس از پایان این دوره باید گواهی معاینه فنی معتبر دریافت کنند. خودروهای عمومی دوره معافیت یک‌ساله دارند.

آیا پراید یا پژو بالای ۲۰ سال باید فوراً اسقاط شود؟

صرف رسیدن خودرو به بیش از ۲۰ سال به معنای تحویل فوری خودرو به مرکز اسقاط نیست. برای خودروهای مشمول، ثبت‌نام در سامانه نوسازی و تعیین تکلیف خودرو اهمیت دارد و طبق اعلام ستاد نوسازی، برای مالکان ثبت‌نام‌کننده فرصت چندساله در نظر گرفته شده است.

خودروی مدل ۱۳۸۵ در سال ۱۴۰۵ فرسوده محسوب می‌شود؟

خودروهای سواری بنزینی با عمر بیش از ۲۰ سال در چارچوب مقررات جدید در گروه خودروهای فرسوده قرار می‌گیرند؛ بنابراین مدل‌های ۱۳۸۵ و قدیمی‌تر باید وضعیت خود را بر اساس تاریخ تولید و مقررات اجرایی جاری بررسی کنند.

آیا خودروی فرسوده می‌تواند معاینه فنی بگیرد؟

معاینه فنی و فرسودگی دو موضوع جداگانه‌اند. خودرو از نظر فنی و آلایندگی بررسی می‌شود، اما خودروهای مشمول مقررات فرسودگی ممکن است حتی در صورت داشتن شرایط فنی، با محدودیت‌های دیگری مواجه باشند.

اگر خودرو دو بار در معاینه فنی رد شود چه اتفاقی می‌افتد؟

مردودی در معاینه فنی به‌خودی‌خود به معنای اسقاط فوری نیست. با این حال، برای برخی خودروهای بالای ۱۰ سال که دو بار متوالی از نظر ایمنی یا آلایندگی موفق به دریافت گواهی نشوند، امکان اسقاط طبق مقررات پیش‌بینی شده است.

ثبت‌نام خودروهای فرسوده در کدام سامانه انجام می‌شود؟

سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده با نشانی NNHK.ir برای این فرایند معرفی شده است. بهتر است مالکان برای اطلاع از شرایط و مراحل جاری، اطلاعات را از خود سامانه و اطلاعیه‌های رسمی ستاد نوسازی پیگیری کنند.

امیر حیدری

سردبیر دیدگاه نیوز، بیش از 16 سال است که در زمینه های تخصصی طراحی، توسعه، بهینه سازی و سئوسازی وب فعالیت می کند. وی از سال ۱۳۸۷ فعالیت خبری خود را در حوزه اخبار تکنولوژی آغاز کرده و از سال ۱۳۹۳ در حوزه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی شروع به فعالیت مستمر خبری کرده است. وی عضو هیئت مدیره شرکت رایسام نیز می باشد.