ورود ۲۰۰۰ خودروی هیبریدی به ناوگان تاکسیرانی تهران تا یک ماه آینده
تهران در آستانه ورود ۲ هزار خودروی هیبریدی جدید به ناوگان تاکسیرانی قرار گرفته است؛ قراردادی که به گفته مدیرعامل سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری تهران با یک شرکت چینی منعقد شده و پیشبینی میشود خودروهای خریداریشده تا حدود یک ماه آینده وارد چرخه حملونقل عمومی پایتخت شوند. بر اساس اعلام این مقام مسئول، این خودروها با یک باک بنزین امکان پیمایش حدود هزار و ۸۰۰ کیلومتر در سطح شهر را دارند.

به گزارش دیدگاه نیوز، علی رحیمی، مدیرعامل سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری تهران، از انعقاد قرارداد خرید ۲ هزار خودروی هیبریدی برای ناوگان تاکسیرانی پایتخت خبر داده است. او اعلام کرده که مسیر توسعه خودروهای هیبریدی با نظر شهردار تهران دنبال شده و خودروهای خریداریشده از یک شرکت چینی تأمین خواهند شد.
به گفته رحیمی، خودروهای هیبریدی جدید از طریق حمل زمینی و همچنین فرودگاه امام خمینی(ره) و به صورت منطقه آزاد وارد پایتخت خواهند شد. پیشبینی سازمان تاکسیرانی این است که این خودروها تا حدود یک ماه آینده وارد چرخه ناوگان شوند.
قرارداد خرید ۲ هزار تاکسی هیبریدی منعقد شد
ورود خودروهای هیبریدی جدید به ناوگان تاکسیرانی تهران بخشی از برنامه نوسازی حملونقل عمومی در پایتخت است. بر اساس اظهارات مدیرعامل سازمان تاکسیرانی، قرارداد خرید ۲ هزار دستگاه خودرو با یک شرکت چینی به امضا رسیده و روند ورود این خودروها به کشور در حال پیگیری است.
تفاوت مهم خودروهای هیبریدی با تاکسیهای تمامبرقی در شیوه تأمین انرژی آنهاست. خودروهای هیبریدی از ترکیب پیشرانه بنزینی و سامانه الکتریکی استفاده میکنند و نیروی مورد نیاز آنها تنها به زیرساخت شارژ وابسته نیست. این ویژگی برای ناوگان تاکسیرانی، که خودروها ساعات طولانی در سطح شهر فعال هستند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در شرایطی که تاکسی باید به صورت مستمر در خیابانها فعالیت کند، امکان سوختگیری با بنزین میتواند بخشی از محدودیتهای مربوط به شارژ را کاهش دهد. با این حال، میزان واقعی مصرف سوخت، هزینه نگهداری و عملکرد خودروها پس از ورود به ناوگان باید در عمل مشخص شود و نمیتوان تنها بر اساس مشخصات اعلامشده درباره اثرگذاری نهایی آنها قضاوت کرد.
پیمایش ۱۸۰۰ کیلومتری با یک باک بنزین
یکی از مهمترین نکات اعلامشده درباره خودروهای هیبریدی جدید، امکان پیمایش حدود هزار و ۸۰۰ کیلومتر در سطح شهر با یک باک بنزین است. این عدد از سوی مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران مطرح شده و مربوط به قابلیت اعلامشده برای خودروهای مورد قرارداد است.
پیمایش طولانی برای خودروهای تاکسی از نظر اقتصادی و عملیاتی اهمیت دارد. تاکسیهای شهری در طول روز مسافت قابل توجهی را طی میکنند و میزان مصرف سوخت آنها مستقیماً بر هزینه فعالیت راننده اثر میگذارد. بنابراین، خودروهایی که مصرف انرژی پایینتری داشته باشند میتوانند در بلندمدت در کاهش هزینههای بهرهبرداری نقش داشته باشند.
البته میزان پیمایش واقعی یک خودرو در محیط شهری میتواند تحت تأثیر عواملی مانند ترافیک، شیوه رانندگی، بار خودرو، وضعیت آبوهوا و استفاده از تجهیزات رفاهی قرار بگیرد. بنابراین عدد هزار و ۸۰۰ کیلومتر را باید به عنوان رقم اعلامشده از سوی مسئول سازمان تاکسیرانی در نظر گرفت و ارزیابی عملکرد واقعی خودروها را به بعد از ورود و بهرهبرداری آنها موکول کرد.
توسعه ناوگان هیبریدی در کنار تاکسیهای برقی
برنامه جدید شهرداری تهران برای خرید خودروهای هیبریدی در شرایطی دنبال میشود که روند ورود تاکسیهای تمامبرقی به ناوگان پایتخت نیز ادامه دارد. بر اساس اظهارات رحیمی، تاکنون هزار و ۳۰۰ تاکسی برقی وارد چرخه ناوگان شدهاند و ۲۰۰ دستگاه دیگر نیز در مراحل بانکی قرار دارند.
مدیرعامل سازمان تاکسیرانی همچنین اعلام کرده است که ۲۰۰ دستگاه تاکسی برقی در جریان جنگ آسیب دیدهاند و این خودروها پس از انجام تعمیرات و آمادهسازی دوباره میتوانند به چرخه فعالیت بازگردند.
رحیمی در بخش دیگری از اظهارات خود اعلام کرده است که هزار و ۷۵۲ دستگاه تاکسی برقی آیون در اختیار سازمان قرار دارد و حدود ۴۰۰ دستگاه تاکسی برقی نیز پیش از این وارد ناوگان شده بودند. بر اساس این آمار، تعداد تاکسیهای برقی موجود در مجموعه ناوگان به بیش از ۲ هزار دستگاه میرسد.
پیش از این نیز موضوع توسعه تاکسیهای برقی در تهران و جایگزینی خودروهای فرسوده مورد توجه مدیریت شهری قرار گرفته بود. دیدگاه نیوز در گزارشی درباره برقی کردن ۶ هزار تاکسی در تهران به برنامههای توسعه حملونقل پاک پایتخت پرداخته بود.
هر تاکسی برقی یک خودروی فرسوده را از ناوگان خارج میکند
یکی از موضوعات مطرحشده در اظهارات مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران، ارتباط ورود تاکسیهای جدید با خروج خودروهای فرسوده است. به گفته رحیمی، با ورود هر تاکسی آیون، یک تاکسی فرسوده از ناوگان خارج میشود.
این رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که نوسازی ناوگان تاکسیرانی تنها به افزایش تعداد خودروهای جدید محدود نمیشود. در صورت جایگزینی خودروهای فرسوده، بخشی از خودروهایی که مصرف سوخت و هزینه نگهداری بیشتری دارند نیز از چرخه فعالیت خارج میشوند.
نوسازی ناوگان میتواند از چند جهت مورد توجه قرار گیرد؛ از کاهش سن متوسط خودروهای فعال گرفته تا بهبود کیفیت سفر و کاهش هزینههای تعمیرات. البته میزان اثرگذاری این سیاست بر کیفیت هوا یا مصرف سوخت شهر نیز به تعداد خودروهای جایگزینشده، میزان استفاده از آنها و نوع خودروهای خارجشده بستگی دارد.
قیمت تاکسیهای برقی چقدر اعلام شده است؟
در کنار خبر ورود خودروهای هیبریدی، مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران جزئیاتی نیز درباره قیمت و تسهیلات مربوط به تاکسیهای برقی ارائه کرده است. بر اساس این اظهارات، قیمت تاکسیهای آیون یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان اعلام شده و شهرداری برای متقاضیان یک میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان تسهیلات در نظر گرفته است.
رحیمی گفته است که رانندگان با اسقاط خودروی فرسوده خود میتوانند بدون نیاز به آورده نقدی برای خرید این تاکسی اقدام کنند. به این ترتیب، مدل تأمین مالی اعلامشده ترکیبی از تسهیلات شهرداری و ارزش خودروی فرسودهای است که از ناوگان خارج میشود.
مدلهای مختلف نوسازی ناوگان در سالهای گذشته نیز با هدف کاهش هزینه اولیه رانندگان و تسهیل خروج خودروهای فرسوده اجرا شدهاند. دیدگاه نیوز پیشتر درباره یکی از طرحهای نوسازی تاکسیهای فرسوده تهران و ورود خودروی جایگزین گزارش منتشر کرده بود که در مطلب خودروی داخلی جایگزین تاکسی فرسوده قابل مشاهده است.
چرا تهران همزمان به سمت هیبریدی و برقی میرود؟
توسعه همزمان خودروهای برقی و هیبریدی نشان میدهد که نوسازی ناوگان تاکسیرانی تهران تنها به یک فناوری محدود نشده است. خودروهای تمامبرقی برای حرکت به انرژی الکتریکی و زیرساخت شارژ متکی هستند، در حالی که خودروهای هیبریدی از سامانه ترکیبی استفاده میکنند.
برای ناوگان تاکسیرانی، این تفاوت از نظر برنامهریزی عملیاتی قابل توجه است. تاکسی برخلاف خودروهای شخصی معمولاً زمان زیادی را در حال فعالیت است و توقف طولانی برای شارژ میتواند بر ساعات کاری راننده تأثیر بگذارد. در خودروهای هیبریدی، استفاده از سوخت مایع همچنان امکان ادامه فعالیت را فراهم میکند.
از سوی دیگر، خودروهای برقی در هنگام استفاده فاقد انتشار مستقیم آلاینده از اگزوز هستند. در مقابل، خودروهای هیبریدی نیز در مقایسه با خودروهای صرفاً بنزینی میتوانند از فناوری موتور الکتریکی برای کاهش مصرف سوخت در برخی شرایط رانندگی استفاده کنند. میزان دقیق صرفهجویی و تفاوت آلایندگی به نوع خودرو و شرایط بهرهبرداری بستگی دارد.
به همین دلیل، توسعه هر دو نوع خودرو میتواند بخشی از یک سیاست چندمسیره برای نوسازی ناوگان باشد؛ سیاستی که در آن ظرفیت زیرساخت شارژ، هزینه خرید، قیمت انرژی، توان تعمیر و نگهداری و شرایط کاری رانندگان همگی باید در نظر گرفته شوند.

مسئله زیرساخت شارژ تاکسیهای برقی
گسترش تاکسیهای تمامبرقی نیازمند زیرساخت مناسب برای شارژ است. شهرداری تهران طی سالهای گذشته همزمان با ورود تاکسیهای برقی، احداث و توسعه ایستگاههای شارژ را نیز دنبال کرده است. با افزایش تعداد خودروهای برقی، تعداد و پراکندگی ایستگاهها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
این موضوع در تاکسیرانی حساستر از خودروهای شخصی است، زیرا یک تاکسی باید بتواند در طول شیفت کاری خود چندین سفر انجام دهد و زمان توقف برای شارژ نیز تا حد امکان مدیریت شود. توسعه خودروهای هیبریدی میتواند بخشی از این فشار عملیاتی را کاهش دهد، زیرا این خودروها برای ادامه حرکت شهری تنها به ایستگاه شارژ وابسته نیستند.
با این حال، برنامه توسعه خودروهای برقی و هیبریدی باید همراه با توسعه خدمات پس از فروش، تأمین قطعات و آموزش نیروی فنی نیز پیش برود. افزایش تعداد خودروهای جدید بدون آماده بودن شبکه خدمات میتواند در مراحل بعدی هزینههای نگهداری را افزایش دهد.
تأمین خودروهای هیبریدی از شرکت چینی
طبق اعلام مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران، قرارداد خرید ۲ هزار دستگاه خودروی هیبریدی با یک شرکت چینی منعقد شده است. در خبر منتشرشده درباره این قرارداد، نام شرکت و مدل دقیق خودرو اعلام نشده است؛ بنابراین نمیتوان جزئیات فنی یا قیمت نهایی هر خودرو را به این قرارداد نسبت داد.
خودروهای خریداریشده قرار است از چند مسیر وارد کشور شوند. بخشی از حمل از طریق مسیر زمینی و بخشی نیز از طریق فرودگاه امام خمینی(ره) و به صورت منطقه آزاد انجام خواهد شد. این شیوه ورود با توجه به روند واردات خودروهای جدید و الزامات حملونقل بینالمللی انجام میشود.
زمانبندی اعلامشده برای ورود خودروها نیز «حدود یک ماه آینده» عنوان شده است. بنابراین زمان دقیق تحویل تمام خودروها به ناوگان در این مرحله اعلام نشده و تحقق برنامه نهایی میتواند به فرآیند ورود، ترخیص، آمادهسازی و شمارهگذاری خودروها وابسته باشد.
تأثیر احتمالی بر نوسازی ناوگان تاکسیرانی
ورود ۲ هزار خودروی هیبریدی، در صورت تحقق برنامه اعلامشده، میتواند تعداد قابل توجهی خودروی جدید را وارد چرخه تاکسیرانی پایتخت کند. اهمیت این عدد زمانی بیشتر میشود که خودروهای جدید جایگزین نمونههای فرسوده شوند.
نوسازی تاکسیها از موضوعات مهم مدیریت حملونقل شهری است. تاکسیها علاوه بر نقش جابهجایی روزانه میلیونها سفر شهری، بخش قابل توجهی از ساعات روز را در ترافیک فعالیت میکنند. به همین دلیل، مشخصات مصرف سوخت و دوام خودرو در شرایط شهری برای این نوع ناوگان اهمیت زیادی دارد.
مدیرعامل سازمان تاکسیرانی تهران نیز پیشتر بر افزایش روند نوسازی تأکید کرده بود. در گزارشهای منتشرشده طی ماههای اخیر، از نوسازی هزاران دستگاه تاکسی و افزایش حمایتهای مالی برای جایگزینی خودروهای فرسوده سخن گفته شده است.
هدف نوسازی فقط تغییر ظاهر تاکسیها نیست. خودروهای جدید باید از نظر ایمنی، هزینه تعمیر و نگهداری، مصرف انرژی و دسترسی به خدمات نیز امکان فعالیت پایدار داشته باشند. نتیجه نهایی هر برنامه نوسازی زمانی مشخص میشود که خودروهای جایگزین در شرایط واقعی کار تاکسیرانی مورد استفاده قرار گیرند.
آیا ۲ هزار تاکسی هیبریدی مشکل آلودگی هوای تهران را حل میکند؟
ورود خودروهای هیبریدی میتواند بخشی از برنامه نوسازی ناوگان باشد، اما نمیتوان بر اساس این قرارداد به تنهایی درباره آینده آلودگی هوای تهران نتیجهگیری کرد. آلودگی هوای پایتخت عوامل متعددی دارد و سهم هر منبع آلاینده نیز در شرایط مختلف تغییر میکند.
تعداد خودروهای جایگزین، نوع خودروهای قدیمی که اسقاط میشوند، میزان پیمایش تاکسیهای جدید، کیفیت سوخت، ترافیک شهری و سایر منابع انتشار آلاینده همگی در نتیجه نهایی اثر دارند.
با این حال، جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروهای جدیدتر میتواند بخشی از مسیر نوسازی ناوگان باشد. تجربه اجرای طرحهای گذشته نیز نشان داده است که خروج خودروهای فرسوده یکی از محورهای اصلی برنامههای نوسازی تاکسی در تهران بوده است.
دیدگاه نیوز پیشتر نیز در گزارشی با عنوان برنامه برقی کردن تاکسیهای تهران و کاهش آلودگی هوا به رابطه میان نوسازی ناوگان و سیاستهای کاهش آلایندگی پرداخته بود.
وضعیت تاکسیهای برقی پس از ورود به تهران
در کنار برنامه جدید هیبریدی، وضعیت تاکسیهای برقی نیز همچنان در حال تغییر است. طبق آمار اعلامشده از سوی سازمان تاکسیرانی، هزار و ۳۰۰ تاکسی برقی وارد چرخه فعالیت شدهاند و تعدادی دیگر نیز مراحل مربوط به ورود یا تأمین مالی را طی میکنند.
وجود تاکسیهای برقی آسیبدیده نیز بخشی از چالشهای جدید این ناوگان است. رحیمی از آسیب دیدن ۲۰۰ تاکسی برقی در جریان جنگ خبر داده و گفته است که این خودروها پس از تعمیر و آمادهسازی دوباره میتوانند وارد چرخه فعالیت شوند.
از سوی دیگر، ورود ۲ هزار خودروی هیبریدی نشان میدهد سیاست جایگزینی خودروهای قدیمی تنها از طریق تاکسیهای تمامبرقی دنبال نمیشود. استفاده از فناوریهای مختلف میتواند به سازمان تاکسیرانی امکان دهد متناسب با محدودیتها و امکانات موجود، ترکیبی از خودروها را در ناوگان به کار بگیرد.
آیا زمان ورود خودروها قطعی است؟
زمان اعلامشده برای ورود خودروهای هیبریدی «حدود یک ماه آینده» است. این عبارت به معنای اعلام یک موعد قطعی برای شمارهگذاری یا آغاز به کار همه ۲ هزار خودرو نیست. مراحل واردات، حمل، ترخیص، آمادهسازی و ورود رسمی به ناوگان باید طی شود.
از این رو، تا زمان اعلام رسمی جزئیات بعدی، نمیتوان تاریخ مشخصی برای فعالیت تمام این خودروها در سطح شهر اعلام کرد. همچنین هنوز جزئیاتی درباره مدل خودرو، قیمت نهایی، نحوه واگذاری به رانندگان و شرایط ثبتنام متقاضیان در خبر اولیه ارائه نشده است.
هرگونه تصمیم درباره نحوه واگذاری خودروهای هیبریدی به رانندگان نیز نیازمند اعلام رسمی سازمان تاکسیرانی است. بنابراین اطلاعات مربوط به شرایط خرید و تسهیلات نباید با شرایط اعلامشده برای تاکسیهای برقی یکسان فرض شود.
تاکسیهای جدید چه اثری بر تجربه مسافران خواهند داشت؟
ورود خودروهای جدید به ناوگان میتواند از منظر تجربه مسافر نیز اهمیت داشته باشد. خودروی سالمتر و جدیدتر معمولاً از نظر وضعیت کابین، امکانات رفاهی و شرایط فنی با خودروهای قدیمی تفاوت دارد.
با این حال، کیفیت خدمات تاکسی فقط به مدل خودرو وابسته نیست. نحوه فعالیت راننده، رعایت نرخهای مصوب، رفتار حرفهای، سلامت فنی خودرو و نظارت سازمان تاکسیرانی نیز بر کیفیت سفر اثر میگذارد.
در سالهای اخیر، شهرداری تهران در کنار نوسازی خودروها، طرحهایی را برای کنترل و نظارت بر فعالیت تاکسیها دنبال کرده است. دیدگاه نیوز نیز پیشتر درباره کنترل و هوشمندسازی نرخ کرایه تاکسی در تهران گزارش داده بود.
نوسازی تاکسیها و اقتصاد رانندگان
یکی از مهمترین عوامل در موفقیت طرحهای نوسازی، شرایط اقتصادی رانندگان است. تاکسی برای راننده وسیله اصلی کسب درآمد محسوب میشود و هرگونه افزایش هزینه خرید، تعمیرات، سوخت یا توقف خودرو میتواند بر درآمد او اثر بگذارد.
به همین دلیل، تسهیلات و شیوه تأمین مالی نقشی تعیینکننده در سرعت نوسازی ناوگان دارد. درباره تاکسیهای برقی، شهرداری تهران بخشی از هزینه خرید را در قالب تسهیلات پوشش داده است. درباره خودروهای هیبریدی جدید هنوز جزئیات رسمی درباره نحوه واگذاری و حمایت مالی رانندگان منتشر نشده است.
در صورت اعلام شرایط جدید از سوی سازمان تاکسیرانی، جزئیاتی مانند قیمت نهایی، مبلغ تسهیلات، سهم آورده راننده، نحوه اسقاط تاکسی قدیمی و روش ثبتنام باید به صورت رسمی بررسی شود.
ورود خودروهای هیبریدی چه مراحلی دارد؟
انعقاد قرارداد خرید نخستین مرحله از مسیر ورود خودروهای جدید به ناوگان است. پس از آن، فرآیند حمل خودروها، ورود به کشور، انجام تشریفات مربوط، آمادهسازی، شمارهگذاری و تعیین نحوه واگذاری باید انجام شود.
بر اساس اعلام مدیرعامل تاکسیرانی تهران، برای خودروهای هیبریدی جدید مسیرهای حمل زمینی و هوایی در نظر گرفته شده است. ورود بخشی از خودروها از طریق فرودگاه امام خمینی(ره) نیز در برنامه قرار دارد.
در نهایت خودروها زمانی میتوانند در قالب تاکسی فعالیت کنند که مراحل قانونی و عملیاتی مربوط به ورود آنها به ناوگان طی شده باشد. بنابراین فاصله میان «خرید» و «فعالیت در خیابان» موضوعی است که باید در زمانبندی این طرح مورد توجه قرار گیرد.
چشمانداز حملونقل شهری با خودروهای کممصرف
استفاده از خودروهای کممصرف و برقی یکی از مسیرهایی است که کلانشهرها برای نوسازی حملونقل عمومی دنبال میکنند. تهران نیز در سالهای اخیر برنامههایی برای افزایش سهم خودروهای برقی، هیبریدی و خودروهای جدید در ناوگان عمومی داشته است.
با این حال، موفقیت چنین برنامههایی به یک عامل وابسته نیست. تأمین مالی، واردات پایدار، خدمات پس از فروش، تأمین قطعات، زیرساخت شارژ برای خودروهای برقی، آموزش تعمیرکاران و توان اقتصادی رانندگان همگی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
ورود ۲ هزار خودروی هیبریدی جدید میتواند یکی از حلقههای این زنجیره باشد. ارزیابی واقعی آثار این طرح نیز پس از ورود خودروها به ناوگان و مشخص شدن میزان استفاده، هزینه نگهداری و عملکرد آنها در شرایط واقعی تهران امکانپذیر خواهد بود.
جمعبندی
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری تهران از انعقاد قرارداد خرید ۲ هزار خودروی هیبریدی با یک شرکت چینی خبر داده است. طبق اعلام علی رحیمی، مدیرعامل این سازمان، خودروهای جدید با یک باک بنزین امکان پیمایش حدود هزار و ۸۰۰ کیلومتر در سطح شهر را دارند و پیشبینی شده است تا حدود یک ماه آینده وارد چرخه تاکسیرانی تهران شوند.
این طرح در کنار برنامه توسعه تاکسیهای تمامبرقی در پایتخت دنبال میشود. بر اساس آمار ارائهشده از سوی سازمان تاکسیرانی، تاکنون هزار و ۳۰۰ تاکسی برقی وارد چرخه ناوگان شده و هزار و ۷۵۲ دستگاه تاکسی برقی آیون نیز در اختیار سازمان قرار دارد؛ همچنین حدود ۴۰۰ دستگاه تاکسی برقی نیز پیشتر وارد ناوگان شده بودند.
در شرایط فعلی، اطلاعاتی مانند مدل دقیق خودروهای هیبریدی، قیمت آنها و نحوه واگذاری به رانندگان در خبر اولیه اعلام نشده است. بنابراین جزئیات این بخش باید پس از انتشار اطلاعیههای رسمی سازمان تاکسیرانی تهران مشخص شود.
ورود خودروهای هیبریدی، در صورت تحقق زمانبندی اعلامشده، میتواند مرحله تازهای در روند نوسازی تاکسیهای پایتخت باشد؛ با این حال، میزان اثرگذاری آن بر هزینه فعالیت رانندگان، کیفیت خدمات مسافران، مصرف سوخت و شرایط آلودگی هوای تهران پس از آغاز بهرهبرداری و مشاهده عملکرد واقعی خودروها قابل ارزیابی خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید. 👇
سردبیر دیدگاه نیوز، بیش از 16 سال است که در زمینه های تخصصی طراحی، توسعه، بهینه سازی و سئوسازی وب فعالیت می کند. وی از سال ۱۳۸۷ فعالیت خبری خود را در حوزه اخبار تکنولوژی آغاز کرده و از سال ۱۳۹۳ در حوزه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی شروع به فعالیت مستمر خبری کرده است. وی عضو هیئت مدیره شرکت رایسام نیز می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید