به گزارش دیدگاه نیوز، تازهترین دادههای مرکز پیشبینی اقلیمی آمریکا (NOAA) نشان میدهد احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ افزایش یافته است. طبق آخرین برآورد این مرکز، احتمال شکلگیری یک رویداد بسیار قوی النینو در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بیش از ۹۰ درصد اعلام شده است.
در ایران نیز همزمان با تقویت این پدیده اقیانوسی، پیشبینیهای فصلی درباره وضعیت بارش پاییز مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، النینو بهتنهایی نمیتواند میزان بارندگی یک استان مانند خوزستان را تعیین کند و سایر الگوهای جوی و اقیانوسی نیز در شکلگیری بارشها نقش دارند.
النینو چیست و چرا وضعیت آن برای خوزستان اهمیت دارد؟
النینو یکی از فازهای چرخه اقلیمی «نوسان جنوبی النینو» یا ENSO است که با گرمتر شدن غیرعادی سطح آب اقیانوس آرام استوایی همراه میشود. این تغییر دمایی میتواند الگوهای گردش جو و مسیر سامانههای بارشی را در نقاط مختلف جهان تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، رابطه میان النینو و بارش در ایران یک رابطه مستقیم و قطعی نیست. شدت و مسیر سامانههای بارشی، وضعیت اقیانوس هند و اطلس، الگوهای فشار و دیگر عوامل جوی نیز باید در کنار ENSO بررسی شوند.
آخرین پیشبینیها درباره النینو در سال ۲۰۲۶
مرکز پیشبینی اقلیمی آمریکا در تازهترین ارزیابی خود در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است که النینو در حال تقویت است و احتمال وقوع یک رویداد بسیار قوی در پاییز و زمستان نیمکره شمالی بیش از ۹۰ درصد برآورد شده است.
این پیشبینی به معنای آن نیست که تمام مناطق ایران الزاماً بارشهای سیلآسا خواهند داشت. اثر النینو در هر منطقه متفاوت است و پیشبینی بارش محلی باید بر اساس مدلهای فصلی و پیشبینیهای سازمان هواشناسی بررسی شود.
پاییز خوزستان پربارش میشود؟
گزارشهای منتشرشده درباره پیشبینی فصلی خوزستان از احتمال بارشهای فراتر از نرمال در بخشی از پاییز، بهویژه مهر و آبان، حکایت دارند.
این چشمانداز برای خوزستان اهمیت ویژهای دارد؛ استانی که همزمان با رودخانههای بزرگ، سدهای متعدد، مناطق کوهستانی و دشتهای کمارتفاع، با چالشهای مربوط به دفع آبهای سطحی و آبگرفتگی شهری نیز مواجه است.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که افزایش بارش لزوماً به معنای خسارت نیست؛ میزان خسارت تا حد زیادی به شدت و مدت بارش، وضعیت رودخانهها، ظرفیت شبکه دفع آبهای سطحی، وضعیت آبراههها و میزان آمادگی دستگاههای اجرایی بستگی دارد.
النینو به معنای حتمی بودن سیل در خوزستان نیست
نباید النینو را معادل قطعی سیلاب در خوزستان دانست. این پدیده تنها یکی از عوامل مؤثر بر الگوهای جوی است و نمیتوان صرفاً بر اساس وجود النینو پیشبینی کرد که یک شهر یا شهرستان حتماً با سیلاب مواجه خواهد شد.
آنچه برای مدیریت استان اهمیت دارد، استفاده از پیشبینیهای فصلی برای افزایش آمادگی است. اگر احتمال بارشهای فراتر از نرمال افزایش یافته باشد، بررسی نقاط حادثهخیز، پاکسازی مسیرهای عبور آب، آمادهسازی تجهیزات امدادی و بررسی ظرفیت شبکه فاضلاب و دفع آبهای سطحی باید پیش از وقوع بارشهای سنگین انجام شود.
اهواز و مشکل همیشگی آبگرفتگی
یکی از مهمترین نگرانیها در صورت وقوع بارشهای سنگین، وضعیت آبگرفتگی در مناطق شهری اهواز است. سابقه بارندگیهای شدید در این شهر نشان داده که حتی بارشهایی که در مدت کوتاه اتفاق میافتند، میتوانند در برخی مناطق مشکلات جدی ایجاد کنند.
دیدگاه نیوز پیشتر نیز در گزارشی به موضوع طرح ضربتی حل مشکل فاضلاب و آبگرفتگی اهواز پرداخته بود؛ موضوعی که همچنان یکی از مسائل مهم مدیریت شهری اهواز محسوب میشود.
تجربه بارشهای سنگین خوزستان چه میگوید؟
خوزستان در سالهای گذشته بارشهای قابل توجهی را تجربه کرده است. در یکی از دورههای بارندگی پاییزی، مقادیر قابل توجهی بارش در مناطق مختلف استان ثبت شد و مسجدسلیمان، ایذه، لالی، اندیکا، اهواز و دیگر نقاط استان نیز بارندگیهای قابل توجهی داشتند.
در گزارش قبلی دیدگاه نیوز درباره بیشترین باران پاییزی خوزستان، آمار بارش چندین ایستگاه هواشناسی استان بررسی شده بود.
بارش بیشتر؛ فرصت یا تهدید؟
برای خوزستان، بارش بیشتر از حد نرمال الزاماً خبر بدی نیست. افزایش بارندگی میتواند به بهبود ذخایر منابع آب، تغذیه برخی منابع زیرزمینی، افزایش روانآب ورودی به مخازن و کاهش بخشی از فشار ناشی از خشکسالی کمک کند.
اما اگر بارشها در مدت کوتاه و با شدت بالا اتفاق بیفتند، شرایط متفاوت خواهد بود. در چنین حالتی ظرفیت شبکه دفع آبهای سطحی، وضعیت رودخانهها و آبراههها و آمادگی مدیریت بحران اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چرا مدیریت پیشگیرانه برای خوزستان مهم است؟
مهمترین پیام پیشبینیهای جدید برای خوزستان، ضرورت حرکت از مدیریت واکنشی به مدیریت پیشگیرانه است. اگر احتمال افزایش بارش از هفتهها یا ماهها قبل مشخص باشد، فرصت کافی برای بررسی زیرساختها و نقاط پرخطر وجود خواهد داشت.
پاکسازی و لایروبی مسیرهای انتقال آب، بررسی کانالها و آبراههها، آمادهسازی پمپهای تخلیه آب، بررسی وضعیت شبکه فاضلاب و مشخص کردن نقاط حساس شهری و روستایی از جمله اقداماتی هستند که میتوانند پیش از شروع بارشهای پاییزی انجام شوند.
تجربههای قبلی استان نشان داده است که آبگرفتگی شهری یکی از چالشهای مهم هنگام بارندگی شدید است. در همین زمینه، دیدگاه نیوز پیشتر گزارشهایی درباره بازسازی مناطق آبگرفته خوزستان منتشر کرده است.
کدام مناطق خوزستان بیشتر باید آماده باشند؟
نمیتوان بر اساس النینو از هماکنون یک نقطه مشخص را بهعنوان محل قطعی سیلاب معرفی کرد. با این حال، مناطق نزدیک به رودخانهها، آبراههها، مناطق کوهستانی و مناطقی که سابقه آبگرفتگی شهری دارند، نیازمند توجه ویژه در برنامههای آمادگی هستند.
اهواز نیز به دلیل سابقه آبگرفتگی معابر و حساسیت شبکه دفع آبهای سطحی باید در برنامههای پیشگیرانه جایگاه ویژهای داشته باشد.
پیشبینی النینو چقدر قابل اعتماد است؟
پیشبینیهای فصلی با پیشبینی وضعیت هوا در چند روز آینده تفاوت دارند. پیشبینی فصلی معمولاً درباره احتمال تغییر الگوهای کلی دما و بارش صحبت میکند و نمیتواند زمان و مکان دقیق یک بارش شدید را از چند ماه قبل مشخص کند.
بنابراین برای تصمیمگیری درباره احتمال سیلاب در یک شهرستان یا شهر، باید در هفتهها و روزهای منتهی به رخداد، هشدارها و پیشبینیهای کوتاهمدت سازمان هواشناسی نیز مورد توجه قرار گیرد.
جمعبندی؛ آزمون آمادگی خوزستان پیش از آغاز بارشها
النینوی در حال تقویت است و بر اساس آخرین ارزیابی NOAA، احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بیش از ۹۰ درصد اعلام شده است. همزمان، چشمانداز بارشهای پاییزی خوزستان در بخشهایی از فصل، گرایش به مقادیر فراتر از نرمال دارد.
این شرایط را نمیتوان به معنای وقوع قطعی سیلاب در خوزستان دانست؛ اما میتوان آن را یک هشدار برای افزایش آمادگی تلقی کرد. برای استانی مانند خوزستان، مهمتر از پیشبینی وقوع یک بارش شدید، آماده بودن زیرساختها و دستگاههای اجرایی پیش از رسیدن سامانههای بارشی است.
اگر بارشهای پاییزی در محدوده پیشبینیشده رخ دهند، میزان خسارت تا حد زیادی به کیفیت مدیریت آبهای سطحی، وضعیت رودخانهها، آبراههها، شبکه فاضلاب و سرعت واکنش دستگاههای مسئول بستگی خواهد داشت.
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید. 👇
بدون نظر! اولین نفر باشید