به گزارش دیدگاه نیوز، نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است یک فروند شناور زیرسطحی هوشمند آمریکایی را در دهانه تنگه هرمز شناسایی و به دست آورده است. تصاویر منتشرشده از این سامانه نیز نشان میدهد وسیلهای با ابعاد قابل توجه و طراحی متفاوت از پهپادهای هوایی در اختیار نیروهای ایرانی قرار گرفته است.
این سامانه Dive-LD نام دارد و یک وسیله زیرسطحی خودکار با قطر بزرگ یا Large-Diameter Autonomous Underwater Vehicle (AUV) محسوب میشود؛ یعنی برای حرکت و انجام مأموریت در زیر آب بدون حضور سرنشین طراحی شده است.
زهپاد آمریکایی Dive-LD چیست؟
Dive-LD محصول شرکت آمریکایی Anduril Industries است و در رده وسایل نقلیه زیرسطحی خودکار قرار میگیرد. برخلاف زیردریاییهای متعارف، این سامانه برای حمل خدمه طراحی نشده و میتواند مأموریتهای زیرسطحی را بهصورت خودکار انجام دهد. بر اساس مشخصات اعلامشده از سوی سازنده، Dive-LD برای مأموریتهای طولانیمدت در زیر آب طراحی شده و میتواند تا ۱۰ روز در مأموریت باقی بماند. عمق عملیاتی اعلامشده برای این سامانه نیز تا حدود ۶ هزار متر است؛ قابلیتی که آن را در رده وسایل زیرسطحی عمیقرو قرار میدهد.
Dive-LD برای چه مأموریتهایی ساخته شده است؟
طراحی ماژولار Dive-LD به آن اجازه میدهد برای مأموریتهای مختلف زیرسطحی مورد استفاده قرار گیرد. از جمله کاربردهایی که برای این خانواده از سامانهها اعلام شده، شناسایی و جمعآوری اطلاعات زیرسطحی، پایش و شناسایی، نقشهبرداری از بستر دریا، مقابله با مینهای دریایی و مأموریتهای ضدزیردریایی است. همین قابلیت چندمنظوره باعث شده است استفاده از چنین سامانههایی در عملیات دریایی مدرن اهمیت بیشتری پیدا کند؛ زیرا بدون نیاز به اعزام مستقیم خدمه به مناطق پرخطر، امکان جمعآوری داده و بررسی محیط زیر آب را فراهم میکنند.
روایت ها از شکار زهپاد آمریکایی در تنگه هرمز
بر اساس گزارش رسانهها، نیروی دریایی سپاه این شناور زیرسطحی را در دهانه تنگه هرمز شناسایی و به کنترل خود درآورده است. خبرگزاری های داخلی نیز تصاویر این سامانه را منتشر کردهاند. در روایت منتشرشده، این اقدام بخشی از یک عملیات اطلاعاتی و میدانی عنوان شده است. با این حال، جزئیات فنی مربوط به چگونگی شناسایی، نحوه رهگیری و چگونگی به دست آوردن کنترل این سامانه به صورت عمومی منتشر نشده است. در سوی دیگر، یک سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) در واکنش به گزارشها اعلام کرده است که یک پهپاد زیرسطحی مورد استفاده نیروهای آمریکایی بیش از یک روز پیش از اعلام خبر ایران، هنگام بررسی آبهای منطقه دچار نقص فنی شده بود.
بر اساس این روایت، سامانه مذکور یک مدل قدیمیتر بوده و به گفته مقام آمریکایی، تجهیزات حساس، سونار طبقهبندیشده یا رادار محرمانه در آن وجود نداشته است. مقام آمریکایی همچنین گفته این وسیله پس از خرابی عملاً برای بیش از یک روز در آب بدون فعالیت بوده است. بنابراین، درباره نحوه دقیق در اختیار گرفتن Dive-LD دو روایت متفاوت وجود دارد و اطلاعات موجود برای تعیین مستقل تمام جزئیات عملیات کافی نیست.
چرا حضور یک زهپاد آمریکایی در تنگه هرمز اهمیت دارد؟
اهمیت این رویداد تنها به خود وسیله زیرسطحی محدود نمیشود. تنگه هرمز یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان است و هرگونه فعالیت نظامی یا اطلاعاتی در این منطقه میتواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی داشته باشد. استفاده از سامانههای بدونسرنشین زیرسطحی نیز نشاندهنده تغییر ماهیت عملیات دریایی است. در چنین محیطی، وسیلهای که بتواند بدون سرنشین در زیر آب حرکت کند، میتواند برای بررسی مسیرهای دریایی، شناسایی موانع و مینها، تهیه نقشه بستر دریا یا جمعآوری اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد.
تفاوت زهپاد با زیردریایی چیست؟
زهپاد یا AUV را نباید با یک زیردریایی سرنشیندار معمولی یکی دانست. زیردریاییهای متعارف برای حمل خدمه و انجام عملیات توسط انسان طراحی شدهاند، اما AUVها بدون سرنشین حرکت میکنند و برای انجام مأموریتهای مشخص، از سامانههای خودکار و رایانهای استفاده میکنند. Dive-LD نیز در همین دسته قرار میگیرد. این وسیله را میتوان یک زیردریایی بدونسرنشین و خودکار دانست، نه یک زیردریایی رزمی سرنشیندار.
کاربردهای Dive-LD بسیار متنوع است و صرفاً به جمعآوری اطلاعات محدود نمیشود. سازنده این سامانه، مأموریتهایی مانند نقشهبرداری از بستر دریا، مقابله با مین و مأموریتهای شناسایی زیرسطحی را برای آن مطرح کرده است. با این حال، درباره مأموریت دقیق سامانهای که در تنگه هرمز مشاهده شده اطلاعات مستقلی منتشر نشده است. بنابراین نمیتوان بدون ارائه شواهد، مأموریت مشخصی را به این وسیله نسبت داد.
چرا این اتفاق در تنگه هرمز مهم است؟
تنگه هرمز در شرایط کنونی یکی از حساسترین نقاط دریایی منطقه محسوب میشود. در روزهای اخیر نیز گزارشهای متعددی از کاهش شدید تردد کشتیهای تجاری در این آبراه منتشر شده است. رویترز گزارش داده که در ابتدای هفته تنها شمار محدودی از کشتیهای حامل کالا از تنگه عبور کردهاند و تهدیدهای متقابل ایران و آمریکا، ریسک فعالیت کشتیرانی در منطقه را افزایش داده است. در چنین شرایطی، حضور یک وسیله زیرسطحی خودکار آمریکایی و انتشار خبر به دست آمدن آن توسط ایران، فراتر از یک اتفاق فنی یا نظامی ساده است و میتواند به عنوان بخشی از رقابت اطلاعاتی و عملیاتی دو طرف در یکی از مهمترین آبراههای جهان مورد توجه قرار گیرد.
آیا فناوری Dive-LD برای ایران قابل استفاده است؟
صرف در اختیار گرفتن یک سامانه خارجی به معنای امکان استفاده فوری از تمام قابلیتهای آن نیست. سامانههای زیرسطحی پیشرفته معمولاً از مجموعهای از نرمافزار، حسگر، سامانه ناوبری، ارتباطات و تجهیزات مأموریتی تشکیل شدهاند و بهرهبرداری کامل از آنها به دانش فنی و دسترسی به اجزای مختلف نیاز دارد. به همین دلیل، درباره اینکه ایران در صورت حفظ این سامانه چه میزان میتواند از قابلیتهای آن استفاده کند، در حال حاضر اطلاعات کافی و مستقلی وجود ندارد.
آخرین گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که تصاویر این وسیله پس از در اختیار گرفتن آن توسط ایران منتشر شده است. ایران این رویداد را یک عملیات موفق اطلاعاتی و میدانی توصیف کرده، در حالی که آمریکا نقص فنی سامانه را علت از دست رفتن آن عنوان کرده است. تا زمان انتشار این گزارش، جزئیات فنی بیشتری درباره وضعیت عملیاتی Dive-LD، تجهیزات داخل آن و نحوه دقیق به دست آمدن کنترل آن از سوی ایران به صورت مستقل تأیید نشده است.
زهپاد آمریکایی Dive-LD یکی از سامانههای زیرسطحی خودکار نسل جدید است که برای مأموریتهای طولانی در زیر آب طراحی شده است. ابعاد حدود ۵.۸ متر، وزن نزدیک به ۳ تن، ماندگاری عملیاتی اعلامشده تا ۱۰ روز و قابلیت فعالیت در عمق بسیار زیاد، این وسیله را به سامانهای قابل توجه در حوزه جنگ و عملیات زیرسطحی تبدیل کرده است. با این حال، درباره رویداد اخیر در تنگه هرمز باید میان ادعای ایران درباره شکار و بهدستآوردن سامانه و روایت آمریکا درباره نقص فنی و از دست رفتن آن تفاوت قائل شد. جزئیات نهایی چگونگی این حادثه همچنان نیازمند اطلاعات مستقل و بیشتر است.
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید. 👇
بدون نظر! اولین نفر باشید