دیدگاه نیوز / «فرهاد رهبر» یکی از نمونههای مدیران جمهوری اسلامی است که وقتی به مقام قیاس سن و سال او با سوابق مدیریتیاش برمیآیی، او را از مدیران جوان مییابی. رهبر از ۲۰ سالگی به مدت یک دهه در حوزه کارشناسی ورزیده شده و این دوره را از جهاد سازندگی آغاز کرده و در بنیاد مسکن و وزارت بازرگانی ادامه داده است. مهمترین مقطع از دوران کارشناسی فرهاد رهبر به یک دوره پنج ساله در زمان ریاست جهوری آیتالله خامنهای تعلق دارد که به عنوان کارشناس اقتصادی نخستوزیری فعال بوده است.
اولین تجربه مدیریتی او از مدیرکلی بررسیهای اقتصادی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری در دوران رئیسجمهوری آیتالله هاشمی آغاز شده، که ماندگاریاش در اولین پست مدیریتی هم پنج ساله بوده است. رهبر در پایان اولین مسئولیت جدی مدیریتی، به دانشگاه میرود و در کسوت عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران به فعالیتهای علمی میپردازد به طوری که به مدت پنج سال هیچ پست مدیریتی عمدهای را نمیپذیرد.
پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات، فرهاد رهبر در دوره وزارت یونسی با مأموریتی ویژه به وزارت اطلاعات میرود. مأموریت ویژه رهبر که دیگر چهرهای دانشگاهی بوده، تأسیس معاونت اقتصادی وزارت اطلاعات بوده است.
اولین معاون اقتصادی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران پیش از آن که بر سر مأموریت خود حاضر شود با رئیسجمهور وقت دیدار کرده و با تأیید او میرود تا زمینههای شناسایی فساد سیستمی و برخورد با عوامل آن از هر گروه و دسته و جناحی که باشند را از سر گیرد. او چهار سال در این جایگاه ماندگار میشود و پس از آن، دانشبنیان شدن فعالیتهای وزارتخانهای که در آن مورد اعتماد قرار گرفته بود را پیگیری میکند. همین دوران را میتوان دوران برجسته شدن چهره ملی و فراجناحی رهبر دانست.
وی شاید در زمانی که مسئولیت در وزارت اطلاعات را میپذیرفته، میدانسته که اگر زمانی بخواهد وارد عالم سیاست شود، عاملان سیاسی او را به تفکر و رفتار امنیتی متهم میکنند؛ اما با این حال عواقب این تصمیم را پذیرفته است. اتفاقا سوابق اطلاعاتی او نه چماقی بر سرش که نقطه قوت کارنامهاش محسوب میشود چون در آن جایگاه با دزدها، اختلاسگران، غارتگران بیتالمال و … مقابله کرده است.
چرخ سیاست ایرانی میچرخد و محمود احمدینژاد را به ریاست جمهوری میرساند. آن دوره هشت ساله، دوران بازگشت به خانه و دانشگاهنشینی فرهاد رهبر است. البته یک سال اول را در کسوت رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی قرار میگیرد اما نه فرهاد رهبر در کنار احمدینژاد دوام میآورد و نه سازمان تحت امرش. به طنز هم که شده در آن مقطع گفته میشد، احمدینژاد برای رهایی از رهبر، سازمان مدیریت را منحل کرد! اما هر چه که از این طنز میگذشت، واقعیت آن بیشتر مشخص میشد، چون نه دیگر رهبر به سمت احمدینژاد رفت و نه احمدینژاد به او مسئولیتی پیشنهاد داد.
رهبر پس از انحلال سازمان مدیریت و برنامهریزی، دانشگاهنشین شد و به دفتر کار خود در دانشکده اقتصاد بازگشت. اما چندی بعد، زاهدی وزیر علوم وقت که خودش هم مورد غضب احمدینژاد قرار گرفت، مسئولیت دانشگاه تهران را به رهبر سپرد. آغاز مسئولیت او در دانشگاه تهران همراه شد با واکاوی و بازخوانی سابقه او در وزارت اطلاعات. شاید همین مقطع بود که به معاون سابق وزارت اطلاعات، میچشاند که یک دانشگاهی وقتی اطلاعاتی شود و بخواهد دوباره به دانشگاه برگردد یا لباسی سیاسی بر تن کند، با چه حرف و حدیثهایی که روبرو نمیشود!
اولین نکتهای که منتقدین فرهاد رهبر پی گرفتند، داستان «گیت»ها در ورودیهای پردیس مرکزی و کوی دانشگاه بود. منتقدین، این سوژه را ناظر بر تفکر و رفتار امنیتی رهبر میدانستند. اما رهبر هم هیچگاه انکار نکرد ولی این برنامه را برای ارتقای امنیت و آرامش دانشجویان میدانست و نه اذیت آنها! کما اینکه سالها پس از کنار رفتن او از ریاست دانشگاه تهران، همچنان همان زیرساختها هست که هست و برچیده نشدهاند.
به هر ترتیب ماههای آغازین ریاست فرهاد رهبر در دانشگاه تهران که مقارن با انتخابات مجلس هشتم شده بود، فرصتی بود تا او در عمل نشان دهد که برای بگیر و ببند نیامده است. از غلامحسین کرباسچی، اسحاق جهانگیری و حسین مرعشی از کارگزاران سازندگی، بهزاد نبوی و محسن آرمین از سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، رسول منتجبنیا از اعتماد ملی و مرتضی حاجی از بنیانگذاران بنیاد باران تا چهرههای اصولگرایی نظیر محمدرضا باهنر دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین، حمیدرضا ترقی عضو شورای مرکزی موتلفه، علیرضا زاکانی دبیرکل جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی، محمدعلی رامین چهره سیاسی نزدیک دولت وقت و مهدی کوچکزاده و روحالله حسینیان که بعدها عنوان پایداری را به خود گرفتند در قالب برنامههای مناظره یا سخنرانی به دانشگاه تهران آمدند.
سوژه امنیتی بودن رئیس دانشگاه تهران پس از گذشت چند ماه از مسئولیتش فروکش کرد اما چالشهای رهبر و احمدینژاد رو به اوج بود؛ از مقاومت در برابر لیستهای محرمانهای که از سوی نزدیکان رئیسجمهور یا با اعتبار او برای جذب در هیئت علمی دانشگاه تهران به دفتر رئیس دانشگاه میآمد تا سنگاندازی در برابر طرح توسعه دانشگاه تهران؛ که مجموعه این عوامل به دستور کتبی احمدینژاد به وزیر وقت علوم برای برکناری فرهاد رهبر منجر شد اما توانش برای این برکناری کفاف نداد.
عمر مدیریتی فرهاد رهبر در سمت ریاست دانشگاه تهران شش ساله شد و تا دولت حسن روحانی هم ادامه پیدا کرد. با این سابقه شش ساله، او رکورددار ثبات مدیریتی در دانشگاه تهران شناخته شد؛ چراکه پیش از او، دکتر محمد رحیمیان و دکتر سید منصور خلیلى عراقى هر کدام با عمر مدیریتی پنج ساله، رکورددار به لحاظ ثبات مدیریت در مادر دانشگاههای ایران بودند.
همزمان با روی کار آمدن دولت یازدهم، روحیه و عمل فراجناحی فرهاد رهبر دوباره خود را به جامعه سیاسی شناساند چون تعداد قابل توجهی از تیم مدیریتی رهبر که در ستاد دانشگاه و مدیریت دانشکدهها و پردیسهای دانشگاه تهران حکم گرفته بودند، پس از روی کار آمدن دولت یازدهم در سطح وزیر و معاون وزیر به دولت دکتر روحانی راه پیدا کردند. شخص وی نیز به عنوان مشاور وزیر اقتصاد و نایب رئیس شورای امور مالیاتی کشور به کمک دولتی آمد که بزرگترین چالش آن اقتصادی بود.
همزمان با انتصاب سید ابراهیم رئیسی به تولیت آستان قدس رضوی، انتخاب فرهاد رهبر به عنوان فردی امین برای ساماندهی امور اقتصادی این آستان، حرکتی بود که عملگرایی فرهاد رهبر را از یک سو، و علاقمندی او جهت کمک به نهادهایی که رهبر انقلاب نسبت به آنها توجه ویژهای دارند را بیش از پیش روشن میکرد.
روحیه همراهی و همکاری فرهاد رهبر با تفکرات و شخصیتهای مختلف در چارچوب نظام و حضور در سطوح عالی مدیریتی که از او وجههای ملی بر جای میگذارد، سابقه قابل توجه مدیریتی در دانشگاه تهران، شناخت نسبت به گرهها و چالهها در حوزه اقتصادی و از همه مهمتر طی کردن پلکانی مراتب کارشناسی و مدیریتی، از او چهرهای ساخت که علی اکبر ولایتی رئیس هیئت موسس و هیئت امنای دانشگاه آزاد و سایر اعضای هیئت امنا را بر آن داشت تا او را به عنوان رئیس جدید دانشگاه آزاد اسلامی به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی کنتد.
اکنون؛ فرهاد رهبر در پنجاه و هشت سالگی؛ او را روانتر بشناسیم.
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید. 👇
بدون نظر! اولین نفر باشید