بوی ماه مهر با طعم کرونا

به قلم امید حسین زاده

برای اولین بار است تقریباً همه دولت ها و وزارتخانه های کشورهای مختلف، این چنین به صورت یکجا در مقابل بحرانی به نام ویروس کووید ۱۹ یا کرونا قرار گرفتند. تاریخ بشر بیماری‌های همه گیر را به یاد دارد اما در آن زمان دولت‌ها به شکل منسجم امروزین وجود خارجی نداشتند تا تصمیمات جامع آنها سنجیده شود.

 با شروع این بیماری، کشور ما نیز با توجه به وظائف خود اقداماتی را انجام داد. وزارت بهداشت به ویژه پزشکان، پرستاران و کادر درمانی نیز فداکارانه – علیرغم همه کمبودها – جانفشانی ها کردند و شهدایی را تقدیم کردند که قدردان خدمات فداکارانه آنها هستیم.

 اما در آموزش و پرورش چه اتفاقی افتاد؟

 واقع امر آن است که آموزش و پرورش درمیان همه مشکلات خود ( از قبیل مدارس مخروبه، مشکلات معیشتی معلمان، کمبود بودجه و …) همین یک مورد را کم داشت. به واقع گل بود به سبزه نیز آراسته شد.

 همه معلمان و اساتید آموزش و پرورش نیک می‌دانند قریب به اتفاق دانش آموزان، پس از وقفه ای طولانی در تحصیل مانند؛ تعطیلات نوروزی و تابستانی، نیاز به یادآوری و بازآموزی مطالب آموخته شده قبلی دارند تا دانش‌آموزان مجدداً به ریل آموزش برگردند.

از اوایل اسفند ۹۹ کرونا باعث شد در کنار سایر سیستم ها مثل؛ کسب و کارها، تجارت و…،  سیستم آموزش و پرورش نیز تعطیل شود. ابتدا موضوع خیلی جدی گرفته نشد و امیدوارانه به تعطیلات پس از نوروز ۹۹ جهت بازگشایی مجدد مدارس امید داشتند لاکن پس از مدتی مشخص شد تا پایان سال تحصیلی گذشته خبری از بازگشایی نخواهد بود.

در اسفندماه گذشته و با تعطیلی مدارس و شروع انتشار کرونا در کنار همه دغدغه ها، معلمان فداکار هم با حداقل امکانات و جهادگونه قصد جبران محتوای مواد آموزشی را داشتند که در این میان گاه حرکات برخی از معلمان دستمایه طنز هموطنان نیز گردید. نه تنها کشور ما، بلکه هیچ کشور دیگری چنین تجربه مواجهه با این بیماری را نداشت. اما به هرحال ساختار آموزشی پس از نوروز ۹۹ لنگ لنگان به راه افتاد. کلاس های تلویزیونی شروع شدند تا به نرم‌افزار شبکه شاد( شبکه آموزشی دانش آموزان) رسید. میان این بحران ها، اشکالات عدیده شبکه شاد نیز به جمع مشکلات آموزش و پرورش افزوده شد. اما به هر حال راه حلی بود که می‌بایست اجرا می‌شد و شد. قطار سال تحصیلی قبل با تلاش همگان در نهایت به ایستگاه آخر رسید.

استفاده از نرم افزاری که حدود ۱۵ میلیون دانش‌آموز و بیش از یک میلیون کارمند با اولیای آنان از آن استفاده می کردند، در کوتاه مدت به یکی از پر کاربرد ترین نرم افزار ها تبدیل شد.

 این استفاده میلیونی همزمان مشکلات زیر را نیز به همراه داشت:

۱- به دلیل استفاده تعداد بسیار زیاد کاربران از آن، مکررا دچار مشکلات لاینحل می شد.

۲-  ارسال و دریافت فایل محتوای مواد آموزشی معلمان و دانش آموزان با سرعت بسیار پایین صورت می گرفت.

۳- عدم پوشش اینترنت پرسرعت در برخی نقاط کشور به ویژه مناطق روستایی

۴- تمرکز ویژه بر اجرای دستورات برنامه شاد از پایتخت به سایر مناطق کشور

۵-  اجبار مدارس به استفاده از برنامه شاد و جلوگیری از خلاقیت‌های فردی و گروهی مدیران مدارس، شورای دبیران آموزشگاه و انجمن اولیاء و مربیان
۶- محدودیت آپلود فایل های صوتی و تصویری در این نرم افزار
۷- عدم امکان شرایط اجرای ارزشیابی و آزمون پیشرفت تحصیلی از دانش آموزان در شبکه شاد

به همه اینها موارد ذیل را نیز اضافه کنید:

۸-  دانش آموزان بی بضاعت و کم بضاعت که قدرت خرید گوشی و سایر وسایل هوشمند را نداشتند.

۹- اولیای دانش‌آموزانی که بیش از یک فرزند دانش آموز دارند و می بایست گوشی همراه آنها تواما در اختیار فرزندانشان قرار گیرد.

۱۰- اولیای دانش آموزانی که به دلیل ماهیت کارشان خارج از منزل حضور دارند و …

 از اواخر تیرماه سال جاری از سوی وزارت آموزش و پرورش خبری مبنی بر بازگشایی مدارس به صورت حضوری و شروع سال تحصیلی از ۱۵ شهریور ماه در خروجی خبرگزاری‌ها، نمایه شد. همچنین در نرم افزار شاد نیز اصلاحاتی انجام شد تا اگر امکان آموزش حضوری وجود نداشت، جایگزین آن شود.

 اینک در ابتدای مهر ماه ۹۹، نه آهنگ باز آمد بوی مدرسه می آید، نه موسیقی زیبای صدای دانش آموزان در کوچه ها به گوش می رسد، نه هیاهو و هیجانی دیده نمی‌شود.

بسیاری از خانواده ها به دلیل نگرانی از آسیب جانی خود و فرزندانشان، از حضور دانش آموزان در مدارس ممانعت به عمل آوردند. هرچند مدارس با تعداد کم دانش آموزان فعالند اما معلمان همین مدارس نیمه تعطیل نیز فداکارانه بدون پوشش های پلاستیکی و فاصله گذاری های مرسوم کارمندان سایر ادارات، دو هفته قبل از شروع رسمی آموزش، در کلاسها حضور پیدا کردند. آنها مجبور می شوند علاوه بر تدریس حضوری در مدارس،  به صورت دورکاری و در نرم افزار شاد نیز تدریس کرده و فعالیت های تحصیلی دانش آموزان خود را نیز تواما به صورت حضوری و مجازی رصد کنند. در واقع کارمندانی که معنای واقعی دورکاری را خوب تعریف می‌کنند، همین معلمین هستند.

اصرار وزارتخانه بر شروع مدارس از ۱۵ شهریور ماه نیز ممکن است به دلیل پیش بینی پاییز سختی باشد که کارشناسان آمدن آن را از قبل اعلام کرده اند و احتمال تعطیلی مدارس بوده باشد.

 در دنیایی که زندگی می‌کنیم بسیاری از کشورهای توسعه یافته با وجود آماده بودن زیرساخت‌های لازم، اما مدارس آن کشورها امسال هم به صورت غیرحضوری برگزار می‌شوند. همه دنیا دغدغه آموزش دانش آموزانشان را دارند.

گوترش دبیرکل سازمان ملل نیز در خصوص تاثیر کرونا بر آموزش کودکان دنیا اعلام کرد: تعطیلی اجباری مدارس به خاطر کرونا، جهان را با یک “فاجعه نسلی” روبرو کرده است. تا نیمه ژوئیه بیش از یک میلیارد کودک در دست کم ۱۶۰ کشور جهان از تحصیلات رسمی محروم شده اند.

بنابراین در ایران عزیز ما هم، ادامه روند آموزش حضوری دانش آموزان نشانه های مطلوبی به ما نمی دهد و می بایست به دنبال راه حل های بهتر و منطقی تر باشیم. چرا که این بحران فقط خاص کشور ما نیست.

 پیشنهاد می شود؛
تا فرصت باقی است علاوه بر مساعدت و همراهی خیرین، از صندوق توسعه ملی نیز بهره برد. زیرا بهتر است به جای پیشنهاد تزریق منابع مالی این صندوق به افراد خاصی در بورس که نتایج آن از پیش مشخص است، اجازه این برداشت در قالب لایحه دولت به مجلس (یا طرحی از سوی مجلس) – با قید فوریت – جهت خرید تجهیزات لازم الکترونیکی ویژه دانش آموزان مناطق محروم و تامین زیرساخت های لازم جهت توسعه اینترنت در اختیار وزارتخانه های آموزش و پرورش و ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار گیرد که مطابق با اساسنامه صندوق مذکور است تا همگان از مزایای “این صندوق روز مبادا” منتفع شوند.

همچنین بهتر است از تمرکز ویژه بر این پلتفرم اختصاصی نیزصرفنظر کرده و قدری بار ترافیک آنرا کاهش داد. برای اینکار می توان کشور را به پنج بخش تقسیم نمود و ۵ نرم افزار را به آنان معرفی کرد. ضمن اینکه راه خلاقیت را برای مدیران سایر استانها، مناطق و مدارس کشور باز گذاشت.  همین الان نیز بسیاری از مدارس به صورت غیر رسمی، از نرم افزارهای دیگری استفاده می‌کنند که توسط جوانان نخبه همین مرز و بوم طراحی شدند و اتفاقا قابلیت بهتری هم در انتقال مفاهیم تحصیلی دارند. وزارت آموزش و پرورش به مدیران و معلمان مناطق و مدارس خود همانند شرایط پیش از کرونا می بایست اعتماد داشته باشد.

 خاطرمان باشد امسال با همه سختی ها و به امید پیشگیری و درمان این بیماری مهلک به پایان خواهد رسید. اما آیندگان در خصوص تصمیمات ما داوری خواهند کرد.

 با تبریک سال تحصیلی جدید و به امید سلامتی همه فرزندان ایران زمین و طنین دوباره صدای زیبای باز آمد بوی ماه مدرسه … به استقبال ماه مهربانی می رویم.