یه گزارش دیدگاه نیوز،علیرضا جمالی اخوان، نویسنده، تهیهکننده و کارگردان مستقل ایرانی و ساکن تهران است؛ فیلمسازی که علاقهاش به سینما و تصویربرداری از سالهای جوانی آغاز شد و به تدریج از مسیر آموزش و تجربه عملی، وارد عرصه حرفهای تولید آثار تصویری شد.
او در روایت مسیر حرفهای خود از نقش مجتبی جریده، معلم تصویربرداریاش، نیز یاد کرده است؛ آشنایی و ارتباطی که به گفته جمالی اخوان نزدیک به ۲۷ سال ادامه داشته و بخشی از خاطرات سالهای شکلگیری علاقه او به سینما را دربرمیگیرد.
جمالی اخوان در طول سالهای فعالیت خود تجربه کارگردانی شش تلهفیلم ۹۰ دقیقهای و یک سریال را نیز در کارنامه دارد و در کنار کارگردانی، نویسندگی و تهیهکنندگی را نیز دنبال کرده است.
اما آنچه بیش از هر چیز در معرفی سینمای او برجسته میشود، انتخاب سوژههایی است که از دل زندگی روزمره و تجربه انسانهای عادی بیرون میآیند؛ روایتهایی که در بسیاری از موارد به کودکان، خانواده، جامعه و زندگی در جغرافیای روستایی نزدیک میشوند.
«ژنهاژ»؛ فیلمی که مرزهای ایران را پشت سر گذاشت
در میان آثار علیرضا جمالی اخوان، مستند داستانی «ژنهاژ» جایگاه ویژهای دارد؛ فیلمی درباره یک کودک پنجساله که در خانوادهای پرجمعیت و در فضای روستایی زندگی میکند و جهان کودکانه او را در بستر زندگی اجتماعی و خانوادگی روایت میکند.
«ژنهاژ» در چهاردهمین جشنواره بینالمللی Tracce Cinematografiche Film Fest ایتالیا نیز حضور پیدا کرد. تجربی و پویانمایی، از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ فیلم مستندی از ایران به این جشنواره راه پیدا نکرده بود و «ژنهاژ» پس از ۱۴ سال، تنها مستند ایرانی حاضر در بخش آگاهی اجتماعی این رویداد معرفی شد.
همین حضور، «ژنهاژ» را به یکی از نقاط قابل توجه کارنامه بینالمللی جمالی اخوان تبدیل کرد؛ فیلمی که روایت ساده و انسانی خود را از جغرافیای روستا به فضای جشنوارهای خارج از ایران برد.
از ایتالیا تا پرتغال؛ مسیر جهانی «ژنهاژ»
مسیر جشنوارهای «ژنهاژ» به ایتالیا محدود نماند. این فیلم در ادامه در رویدادهای بینالمللی دیگری نیز حضور یافت و نام آن در میان آثار منتخب جشنوارههای خارجی قرار گرفت.
در تازهترین فصل این مسیر، «ژنهاژ» به عنوان تنها نماینده ایران در بخش مسابقه جشنواره بینالمللی سیلنزیو پرتغال حضور یافت و بر اساس گزارشهای منتشرشده، در رقابت با آثاری از سینمای اروپا موفق به دریافت دیپلم افتخار جشنواره شد.
همچنین بر اساس اطلاعات ارائهشده درباره کارنامه این اثر، «ژنهاژ» در جشنواره Film That MoVe جامائیکا نیز موفق به دریافت جایزه تقدیر افتخاری شده است.
این مجموعه حضورها نشان میدهد که مسیر جشنوارهای «ژنهاژ» تنها به یک رویداد محدود نبوده و فیلم توانسته در چند فضای فرهنگی و جغرافیایی متفاوت، امکان نمایش و داوری پیدا کند.
رکورد قابل توجه؛ ۱۲ اثر در سه جشنواره بینالمللی
یکی از مهمترین اتفاقات کارنامه اخیر جمالی اخوان، راهیابی همزمان ۱۲ اثر او به سه رویداد بینالمللی در سال ۲۰۲۶ است.
این آثار در جشنوارههای Lift-Off Global Network انگلستان، Silenzio پرتغال و CLMFF کانادا پذیرفته شدهاند. منابع منتشرشده اسامی این آثار را «ژنهاژ»، «حضور ناپیدا»، «سارا کجایی من درد کشیدم»، «رویای زرد»، «این خانه سیاه است»، «بازی خاموش»، «گلبرگهای اتحاد»، «بوسه سپید»، «خانه بیپاسخ»، «امیدهای دفنشده»، «دخترک ماهواره» و «زخم آینده» اعلام کردهاند.
در میان این آثار، حضور «ژنهاژ» و «حضور ناپیدا» در جشنواره CLMFF کانادا نیز گزارش شده است؛ جشنوارهای که در تورنتو برگزار میشود.
این حضور همزمان، از منظر کارنامه یک فیلمساز مستقل، قابل توجه است؛ چرا که نشان میدهد فعالیت جشنوارهای جمالی اخوان در سال ۲۰۲۶ به یک اثر یا یک جشنواره محدود نشده و مجموعهای از تولیدات او به صورت همزمان در چند رویداد بینالمللی حضور پیدا کردهاند.
سینمای جمالی اخوان؛ انسان، کودک و جغرافیا
اگر بخواهیم یک خط مشترک میان بخش مهمی از آثار جمالی اخوان پیدا کنیم، باید به انسان و زندگی روزمره برسیم.
کودکان، خانواده، انسانهای عادی، روابط اجتماعی، زندگی روستایی و مسائل انسانی، در بخش مهمی از آثار معرفیشده از این فیلمساز دیده میشوند.
در برخی گزارشهای رسانهای، فضای سینمایی آثار او به سینمای انسانی و کودکمحور عباس کیارستمی و مجید مجیدی نزدیک دانسته شده است؛ با این حال، این مقایسه بیشتر یک برداشت رسانهای از فضای آثار اوست و میتوان مسیر سینمایی جمالی اخوان را مستقل و متکی بر تجربه و نگاه شخصی خودش ارزیابی کرد.
در چنین نگاهی، کودک صرفاً یک شخصیت داستانی نیست؛ بلکه دریچهای برای دیدن جامعه است. جهان کودک، سادگی زندگی و مواجهه انسانهای عادی با مسائل اجتماعی، بخشی از زبان روایی جمالی اخوان را شکل دادهاند.
«تهران بیقاب»؛ ادامه یک مسیر شخصی
جمالی اخوان در کنار فعالیتهای جشنوارهای، مسیر فیلمنامهنویسی و تولید آثار جدید را نیز دنبال میکند.
«تهران بیقاب» یکی از پروژههای مورد اشاره اوست؛ فیلمنامهای با محوریت زندگی یک زن در جنوب تهران که قرار است با ساختاری کمهزینه و تعداد محدودی بازیگر و لوکیشن روایت شود.
به گفته جمالی اخوان، فضای جنوب شهر تهران برای او صرفاً یک موقعیت داستانی نیست، بلکه بخشی از تجربه زیسته و شناخت اجتماعی او از شهر تهران است. همین پیوند میان تجربه شخصی و روایت اجتماعی میتواند یکی از ویژگیهای مهم این پروژه باشد.
او همچنین علاقهمند به ساخت اثری درباره شهدا، ایثار و حوادث حلبچه است؛ پروژهای که به گفته خودش در مقطعی در دستور کار قرار داشته اما به دلیل فراهم نشدن منابع مالی به مرحله تولید نرسیده است.
فیلمسازی مستقل با نگاه انسانی
علیرضا جمالی اخوان را میتوان فیلمسازی دانست که بخش مهمی از مسیر خود را خارج از جریانهای پرزرقوبرق و با تکیه بر تولید مستقل طی کرده است.
آنچه در کارنامه او برجسته است، ترکیب چند حوزه است: نویسندگی، تهیهکنندگی، کارگردانی، سینمای کودک، روایت اجتماعی و حضور جشنوارهای.
از تجربه کارگردانی تلهفیلمها و سریال تا تولید آثار مستقل و حضور در جشنوارههای ایتالیا، انگلستان، پرتغال و کانادا، مسیر حرفهای او طی سالهای گذشته شکل تدریجی و پیوستهای داشته است.
با این حال، شاید مهمترین ویژگی سینمای جمالی اخوان را بتوان در یک جمله خلاصه کرد: تلاش برای پیدا کردن قصه در میان آدمهای معمولی و موقعیتهای ساده زندگی.
سه دهه تلاش برای رسیدن به زبان شخصی
نزدیک به سه دهه فعالیت در عرصه تصویر، برای جمالی اخوان تنها به افزایش تعداد آثار منجر نشده است؛ بلکه به گفته خودش، تلاش کرده در طول این سالها زبان و نگاه شخصی خود را در سینما پیدا کند.
حضور ۱۲ اثر در سه جشنواره بینالمللی در سال ۲۰۲۶، دریافت دیپلم افتخار برای «ژنهاژ» در جشنواره سیلنزیو پرتغال و سابقه حضور این فیلم در جشنواره ایتالیا، بخشی از تازهترین دستاوردهای این مسیر هستند. (آسیانیوز ایران)
در نهایت، کارنامه علیرضا جمالی اخوان را میتوان روایت فیلمسازی دانست که همچنان به همان دغدغه اولیه خود وفادار مانده است: دیدن انسان، شنیدن قصه آدمهای عادی و تبدیل تجربههای ساده زندگی به روایت سینمایی.
مسیر او همچنان ادامه دارد؛ با فیلمنامههای تازه، پروژههای در دست نگارش و آثاری که تلاش میکنند از جغرافیای ایران عبور کنند و مخاطب خود را در فضای سینمای مستقل و جشنوارهای جهان پیدا کنند.
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه با ما در میان بگذارید. 👇
بدون نظر! اولین نفر باشید