امام کاظم (ع) با چه راهکارهایی پرچم اباعبدالله را برپا نگه داشت؟

امام کاظم (ع) به‌رغم شرایط خفقان زیاد که در نتیجه آن، امام و بسیاری از اصحاب بازداشت و زندانی شدند، با راهکارهایی پرچم اباعبدالله را برپا نگه داشت و توصیه‌هایی به شیعیان برای حفظ این شعائر الهی داشت.
به گزارش دیدگاه نیوز ، دشمنان اهل‌بیت علیهم السلام از همان سالهای ابتدایی صدر اسلام سناریوهای متعددی در تخریب چهره ائمه علیهم‌السلام و یا محو آثار ایشان به ویژه علیه امام حسین علیه السلام طراحی کرده بودند؛ از جمله این اقدامات، توطئه‌چینی درباره تحریف ماهیت قیام ایشان بود. این توطئه به مقتضای زمان، قالب‌های دیگری به خود می‌گرفت؛ از جمله زیر سؤال بردن فرهنگ زیارت، اشک بر سید و سالار شهیدان و نیز شبهه‌پراکنی درباره برپایی مراسم عزاداری برای ساحت مقدس آن امام معصوم؛ یعنی آنگاه که با یاری خداوند موفق به محو یاد امام و آثار ایشان نشدند، از باب دیگری ورود کردند و این بار علیه فلسفه عزاداری و اشک بر آن نور مقدس شبهه‌افکنی کردند.

از این روست که امویان بسیار تلاش کردند تا ماجرای عاشورا به فراموشی سپرده شود، اما موفق نشدند و همین امر سبب شد مورد نفرت مسلمانان قرار گیرند و به این ترتیب پایه‌های حکومت آنها متزلزل شده و به مرور زمان رو به انقضاء بروند. عباسیان نیز که به فریب، خود را هواخواه اهل بیتِ پیامبر معرفی کردند و با همین شعار بر مسند قدرت نشستند، به مرور زمان، ماهیت خود را آشکار کرده و به ظلم و تعدی علیه خاندان وحی پرداختند و ائمه را یکی پس از دیگری به شهادت رساندند؛ از جمله اقدامات آنها در قبال ماجرای امام حسین علیه السلام، منع زیارت کربلا و حتی تخریب بارگاه مطهر آن امام معصوم بود.

تشویق به شعرخوانی، برپایی مجالس مدیحه‌سرایی و عزاداری، رفتن به زیارت امام حسین(ع) با پای پیاده، بیان احادیث فراوان در مقام معنوی امام حسین و بیان ثواب اشک و زیارت بر آن امام معصوم از جمله اقداماتِ فرهنگی ائمه علیهم‌السلام در پاسداشت مقام امام حسین، زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا و نمایان کردن چهره دشمنان عاشورایی بود.

دوران امام کاظم (ع) از این امر مستثنی نبود. ایشان به‌رغم شرایط خفقان زیاد که در نتیجه آن، امام و بسیاری از اصحاب بازداشت و زندانی شدند، باز هم این پرچم را برپا نگه داشتند و توصیه‌هایی به شیعیان برای حفظ این شعائر الهی داشتند. به عنوان نمونه ایشان در روایتی درباره ثواب زیارت امام حسین علیه السلام فرمود «أَدْنَى مَا یُثَابُ‏ بِهِ‏ زَائِرُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع بِشَطِّ الْفُرَاتِ إِذَا عَرَفَ حَقَّهُ وَ حُرْمَتَهُ وَ وَلَایَتَهُ أَنْ یُغْفَرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ؛کمترین ثوابى که به زائر اباعبدالله در کرانه فرات داده مى‌‏شود، این است که تمام گناهان مقدم و مؤخرش بخشوده مى‌‏شود. به شرط اینکه حق و حرمت ولایت آن حضرت را شناخته باشد.» (الکافی (ط – الإسلامیه)، ج‏۴، ص۵۸۲)

یا در دیگر روایت درباره فضیلت تربیت امام حسین (ع) و تشویق به زیارت آن نور مقدس فرمود «وَ لَا تَأْخُذُوا مِنْ تُرْبَتِی شَیْئاً لِتَبَرَّکُوا بِهِ فَإِنَّ کُلَّ تُرْبَهٍ لَنَا مُحَرَّمَهٌ إِلَّا تُرْبَهَ جَدِّیَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَهَا شِفَاءً لِشِیعَتِنَا وَ أَوْلِیَائِنَا؛ چیزى از خاک قبر من برندارید تا به آن تبرک جویید چراکه خوردن هر خاکى جز تربت جدم حسین (ع) بر ما حرام است، خداى متعال تنها تربت کربلا را براى شیعیان و دوستان ما شفا قرار داده است.» (الهدایه الکبرى، ص: ۲۶۶)

همچنین ایشان همزمان با آغاز محرم بسیار محزون بود و اطرافیان و شیعیان را نسبت به برپایی عزای بر اباعبدالله تشویق و ترغیب می‌کرد. در همین رابطه امام رضا علیه‌السلام درباره سیره پدر بزرگوارشان امام کاظم(ع) هنگام ورود به ماه محرم فرموده‌اند: «کانَ اَبی اِذا دَخَلَ شَهْرُ الْمُحَرَّمِ لا یُری ضاحِکاً وَ کانَتِ الْکِاَّبَهُ تَغْلِبُ عَلَیْهِ حَتّی یَمْضِیَ مِنْهُ عَشْرَهُ اَیّامٍ، فَاِذا کانَ الْیَوْمُ العْاشِرُ کانَ ذلِکَ الْیَوْمُ یَوْمَ مُصیبَتِهِ وَ حُزْنِهِ وَ بُکائِهِ و یَقُولُ هُوَ الیَومُ الَّذی قُتِلَ فیهِ الحُسَینُ صلی‌اللهُ علیه؛ روش پدرم چنان بود که هرگاه وارد ماه محرم می‌شدیم، خندان دیده نمی‌شد و غم بر او غلبه می‌یافت تا آن که ۱۰ روز از محرم می‌گذشت، پس هنگامی که روز دهم می‌رسید، آن روز، روز مصیبت، غم و گریه پدرم بود و می‌فرمود: این همان روزی است که حسین که درود خداوند بر او باد در آن روز کشته شد.» (عوالم العلوم، ص۵۳۸)

همان طور که اشاره شد، این اقدامات و روایات در فضایی مطرح شد که شدت اختناق عباسیان بر علویان به ویژه شیعیان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام روز به روز بیشتر می‌شد و گاهی شیعیان مجبور بودند با تقیه از کنار یکدیگر عبور کنند. این روایات به خودی خود برای شیعیان فضای حسی و معرفتی شکل می‌داد و آنها را نسبت به زیارت امام حسین علیه‌السلام و پاسداشت یاد ایشان ترغیب می‌کرد.