جامعۀ مدنی، جامعه‌ای ست که بر فرهنگ استوار است.

سال‌ها پیش، تصور من این بود که ایران بخاطر رفتار سیاسی اشتباه از بین خواهد رفت.
اما در دورۀ بعدی نظرم تغییر کرد و باور داشتم آنچه ایران را به زانو در خواهد آورد، تغییرات اقلیمی و خشکسالی ست.
اما امروز بعد از گذشت بیش از سی سال، باورم این است که آنچه ایران را به این روز نشانده، فقر فرهنگی ست، و آنچه ما را نابود خواهد کرد فقط و فقط بی هویتی است.
فرهنگ رکن اصلی ساختِ جامعۀ مدنی ست. در یک جامعه با فرهنگ صحیح، هم رفتارهای غلط سیاسی قابل تغییر هستند و هم موضوعات اقلیمی قابل حل. اما عکس این موضوع به هیچ وجه صادق نیست.
کشورهای آفریقایی و بعضاً آسیایی وجود دارند که تغییرات اقلیمی اثری مخرب مانند ما را ندارند، بلکه بارش‌های آنجا کاملآ کافیست و سرسبز ند، اما دچار بحران هستند، (پس اقلیم تعیین کننده نیست).
همین‌طور کشوری مانند چین، رفتارهای غلط سیاسی را جبران کرده، و توانسته تبدیل به یک قدرت سیاسی و اقتصادی و حتی فرهنگی شود.
جامعۀ مدنی، جامعه‌ای ست که بر فرهنگ استوار است.
مرتضی قبولیان/ اسفند ۱۴۰۲

(کاش همه بدانند مشکلات ما از ضعیف فرهنگی‌ست).