روزنامههای نیویورکتایمز و والاستریتژورنال امروز پنجشنبه با استناد به مقامهای غربی که اشارهای به نام آنها نشده مدعی شدهاند انفجار بمب عامل سقوط هواپیمای حامل «یوگنی پریگوژین» فرمانده ارتش خصوصی واگنر بوده است.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و سایر کشورهای غربی نوشت احتمالاً انفجار یک بمب در هواپیمای حامل پریگوژین باعث سقوط آن در روز چهارشنبه و مرگ تمامی سرنشینهای آن بوده است.
نیویورکتایمز با بیان اینکه این نتیجهگیری مربوط به «گزارشهای اطلاعاتی مقدماتی» است نوشت که هنوز هیچ جمعبندی قطعی در این خصوص حاصل نشده است. وقوع انفجار در حال حاضر اصلیترین فرضیه درباره دلیل سقوط این هواپیما در منطقهای بین مسکو و سنپطرزبورگ در روز چهارشنبه است.
این انفجار ممکن است در اثر بمب یا وسیله انفجاری دیگری که در هواپیما کاشته شده ایجاد شده باشد. با این حال، مقامها احتمالهای دیگری نظیر سوخت تقلبی را نیز بررسی میکنند.
مقامهای آمریکایی میگویند دستگاههای اطلاعاتی این کشور هنوز مرگ پریگوژین را تأیید نکردهاند. با وجود این، چندین مقام آمریکایی گفتهاند به نظر میرسد او در این سانحه هوایی کشته شده است.
مقام یک کشور غربی گفت بر اساس نشانههای متعددی که کشور او جمعآوری کرده به نظر میرسد که پریگوژین در داخل این هواپیما بوده است.
ماهوارههای اطلاعاتی آمریکا پرتاب موشک را شناسایی نکردهاند و هیچ نشانه دیگری مبنی بر اینکه هواپیما توسط موشک سطح به هوا ساقط شده باشد در دست نیست.
روزنامه والاستریتژورنال هم در ادعایی مشابه نوشت که گزارشهای اولیه اطلاعاتی حاکی از این است که پریگوژین ترور شده، اما هواپیمای او نه به وسیله موشک بلکه به وسیله انفجار در داخل هواپیما ساقط شده است.
گروه واگنر که پریگوژین در سال ۲۰۱۴ آن را تأسیس کرد و رهبری آن را به عهده داشت به صورت رسمی مرگ او را تأیید نکرده است.
مقامهای آمریکایی و اروپایی که خواستهاند نامشان فاش نشود گفتهاند به باور آنها «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه دستور نابودی این هواپیما را صادر کرده است.
نیویورکتایمز مدعی شده شورش مسلحانه پریگوژین در ژوئن سال جاری علیه فرماندهان نظامی ارتش روسیه یکی از مهمترین چالشها علیه حکمرانی پوتین در دهههای اخیر بوده است.
پوتین ساعتی قبلتر برای نخستین بار درباره مرگ پریگوژین اظهارنظر کرد و گفت که او را از اوایل دهه ۹۰ میشناخته است. او جان باختن پریگوژین و ۹ نفر دیگر در این حادثه هوایی را به خانواده قربانیان حادثه تسلیت گفت.
پوتین گفت: «اگر اعضای گروه واگنر در داخل هواپیما بودند- که دادههای مقدماتی نشان میدهد در آنجا بودهاند- مایلم خاطرنشان کنم که این افراد کمک شایانی به هدف مشترک ما برای مقابله با رژیم نئونازی در اوکراین کردند. ما این را به یاد میآوریم و نباید فراموش کنیم.»
وی گفت: «من از مدتها پیش پریگوژین را میشناختم، از اوایل دهه ۱۹۹۰. او آدم با استعدادی بود. تاجر با استعدادی بود و نه تنها در کشور ما کار کرد و نتیجه کسب کرد بلکه در خارج از کشور و به ویژه در آفریقا هم حضور داشت.
مقامهای برخی از کشورهای غربی از روز گذشته تلاش کردهاند این سانحه و مرگ پریگوژین را به انتقامجویی ولادیمیر پوتین بابت شورش ناکام او در دو ماه گذشته نسبت دهند.
به عنوان مثال، زیبیگنیو راو، وزیر امور خارجه لهستان امروز پنجشنبه گفت: «اگر کسی فکر کند که این حادثه تصادف بوده است ما برای پیدا کردن اسمی که بتواند او را توصیف کند دچار مشکل میشویم.»
وی اضافه کرد: «مشخص است که مخالفان سیاسیای که پوتین آنها را خطری برای قدرتش میداند با مرگ طبیعی فوت نمیکنند.»
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا هم شب گذشته بدون ارائه هیچ مستنداتی مدعی شده بود در روسیه اتفاقات کمی رخ میدهند که ولادیمیر پوتین عامل آنها نباشد.
مقامهای اوکراین حتی با صراحت بیشتر این اتفاق را به پوتین نسبت دادهاند. میخائیلو پودولیاک، یکی از مشاوران زلنسکی ساعتی بعد از وقوع سانحه دیروز در فضای مجازی نوشته بود که پریگوژین با کودتای ناکام خود حکم مرگش را امضا کرده بود.
او نوشت: «مشخص است که پوتین کسی را نمیبخشد و منتظر لحظه مناسب برای کشتن او بود.»
او در ادامه نوشت: «حذف پریگوژین و فرماندهی واگنر دو ماه بعد از کودتای ناکام علامتی از پوتین به نخبگان روسیه قبل از انتخابات ۲۰۲۴ است.»
با وجود این سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه امروز در اظهارنظری درباره این موضوع گفت: «درباره این حادثه، مهم است که بر واقعیتها تمرکز کنیم نه بر آنچه رسانههای غربی میگویند.»
روز چهارشنبه منابع خبری از سقوط یک هواپیمای سبک متعلق به یوگنی پریگوژین در شمال غرب مسکو خبر داده و ساعاتی بعد اعلام کردند او نیز در این سانحه به همراه ۹ سرنشین دیگر هواپیما جانشان را از دست دادهاند.
پریگوژین ۶۲ ساله فرمانده شرکت نظامی خصوصی واگنر بود که تا چندی قبل تحت حمایت کرملین قرار داشت. به پریگوژین لقب «سر آشپز پوتین» داده شده بود زیرا مشهور بود که پوتین در رستورانهای او غذا میخورد و با بعضی از غذاخوریهای او قراردادهای دولتی امضا کرده بود.
نام گروه واگنر از چند ماه پیش که خبرهایی از عزیمت آنها به اوکراین برای کمک به نیروهای ارتش روسیه در جنگ منتشر شده بود بر سر زبانها افتاد. هنگامی که اختلافاتی میان پریگوژین با فرماندهان ارتش روسیه بروز کرد گروه واگنر معروفتر از هر زمان دیگر شده بود.
اوج اختلافات پریگوژین با ارتش روسیه سوم تیرماه سال جاری به صحنه نمایش در آمد. او بعد از متهم کردن نیروهای ارتش روسیه به حمله به مواضع این گروه، شورشی را علیه روسیه رهبری کرد که البته تنها ۲۴ ساعت دوام داشت و با وساطت بلاروس به پایان رسید.
با آنکه پریگوژین از حامیان حمله روسیه به اوکراین بود به صورت علنی از «سرگئی شویگو»، وزیر دفاع روسیه و «والری گراسیموف»، رئیس ستاد مشترک ارتش روسیه انتقاد میکرد و این دو مقام روسیه را عامل کمبودهای ارتش روسیه در جنگ میدانست.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در یک سخنرانی تلویزیونی در روز شورش اقدامات واگنر را خیانت و خنجر از پشت توصیف کرد.
نیروهای گروه واگنر در این شورش توانستند کنترل شهر «روستوف-نا-دونو» در کشور روسیه را به دست بگیرند و در حال حرکت به سمت مسکو بودند که «الکساندر لوکاشنکو»، رئیسجمهور بلاروس اعلام کرد به توافقی با پریگوژین برای پایان دادن به این غائله دست پیدا کرده است.
شب ۲۴ ژوئیه عقبنشینی نیروهای واگنر آغاز شده بود و در این شرایطی بود که مفاد این توافق و شرایط اجرای آن از موضوعات مبهمی بود که به موضوعی برای گمانهزنیهای زیادی میان تحلیلگران تبدیل شد.
اندکی بعدتر از این شورش ناتمام کاخ کرملین اعلام کرد پریگوژین ۵ روز بعد از رهبری آن شورش در جلسهای با پوتین شرکت کرد.
پریگوژین گروه واگنر را در سال ۲۰۱۴ پایهگذاری کرد. این گروه که گفته میشود در حال حاضر حدود ۲۵۰۰۰ نیروی نظامی دارد در فهرست تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار گرفته است.
بدون نظر! اولین نفر باشید